terug

Een letterdief wordt een woordmisbruiker

donderdag 2 maart 2023

Een letterdief wordt een woordmisbruiker.
Een goede kennis van mij werkt in het onderwijs. Ze staat in groep 3 voor de klas. Haar moeder heeft twee poppetjes gehaakt. Het eerste heet KIM, om de kinderen deze drie letters te leren. Bewezen schijnt te zijn, dat de K, de I en de M zich meer lenen voor een start van het leren van het alfabet dan de A, B en C. Het tweede poppetje stelt een boefje voor, in streepjespak, zij noemt deze pop de letterdief. Ik ken overigens de haakster en leerkracht heel goed.

Wat kunnen we elkaar ook met woorden kwetsen. Op papier maar ook in een gesprek. Ik lees in de kranten veel polemiek tussen mensen die het in het geheel niet met elkaar eens zijn. Als ik het journaal volg en kijk naar demonstraties of (die mochten een tijd niet meer in verband met de corona) de spreekkoren in voetbalstadions, dan wordt er veel geroepen, wat niet door de beugel kan. Dit alles is niet uitsluitend iets van vandaag de dag. Jacob Cats, die leefde van 1577 tot 1660, een Nederlands dichter, jurist en politicus schreef al: Het puntje van een gaeuwe pen is 't felste wapen dat ick ken.

Het gevaarlijke van woorden, die aan het papier zijn toevertrouwd of aan een andere beelddrager is dat anderen je daarop ter verantwoording kunnen roepen. Wat je mondeling uitkraamt zonder dat het vastgelegd is kan alleen een probleem voor de spreker worden, als er getuigen aanwezig zijn. Denk aan de uitspraken van Geert Wilders! Hij heeft gezorgd voor enkele nieuwe woordvormen, denk maar aan zijn Kopvoddentaks, en is door dergelijke uitspraken en suggesties ook heel kwetsend bezig… De context, waarin hij zijn woorden uitte hebben zelfs tot een rechtszaak geleid.

Diefstal wordt gedaan om er zelf beter van te worden. Niet alleen individuele personen, maar ook bedrijven maken zich hier aan schuldig. Ik zag laatst een megagroot reclamebord buiten voor de ingang van een supermarkt, waarop ze van acht artikelen de prijzen vergeleken met de prijzen van een ander winkelbedrijf in dezelfde stad. De supermarkt had dus de prijzen geselecteerd uit een folder van de andere winkel. Maar deze reclamemaker had er duidelijk geen kaas van gegeten, van de acht artikelen was er maar een goedkoper en de andere zeven waren exact dezelfde prijs van beide winkels. Ik heb er een foto van gemaakt, toen was ik op mijn beurt dus een letterdief. Laat ik er maar om lachen…

Hoever kan en mag je in een relatie gaan met het gebruik van woorden om je partner te corrigeren als je met hem of haar een meningsverschil, een aanvaring hebt? Hoe moeilijk is het zondermeer in een discussie eerlijk, direct en toch respectvol te blijven? Helaas wordt er
veel gescholden en met lichaamsdelen en allerlei ziektes gegooid. Weinig jongeren weten wat voor ziektes met teringzooi en klerewijf te maken hebben..

Een ernstige vorm van woordendiefstal heet plagiaat. Als iemand zich verrijkt door het gebruik van tekst of muziek, waar iemand anders op heeft zitten zwoegen handelt hij / zij in strijd met het auteursrecht. Er wordt dan in wezen een stukje geestelijk eigendom ontvreemd. Soms is het toegestaan iets te citeren uit een tekst van anderen, mits er bronvermelding plaats vindt. Een bekende bron is tegenwoordig Wikipedia, waar vroeger allerlei encyclopedieën geraadpleegd werden kun je nu heel gemakkelijk tekst kopiëren en die in je eigen verhaal plakken.

Op een datingsite lees je vaak veel standaardprofielen met weinig dingen, die de eigenheid van de profielhouder markeren. Juist zulke aparte zinnen prikkelen een lezer om eens contact op te nemen. Gelukkig zijn er ook nog wel originele teksten, maar dan doemt het gevaar op, dat door de humor de bedoeling van het verhaal niet overkomt. Zo las ik onlangs in een profiel: Ik ben een eerlijke vaak vrolijke (niet altijd) vrouw. Ik moest even glimlachen. Pardon? Is u dan ook wel eens een man? Oef, nu ben ik zelf een letterdief.. Maar als ik me dat zou aantrekken, dan zou een boekje als Taalvoutjes nooit uitgegeven mogen worden.

geplaatst door Aktivo1 - 1807 keer gelezen