Herdenken, gedenken en gewoon doen.
maandag 5 mei 2025
Goede Vrijdag, Pasen, 4 en 5 mei zijn dagen in het voorjaar, waarbij herdenken centraal staat. De woorden herdenken en gedenken zijn nauw aan elkaar verwant. “Gedenken gaat eerder van vroeger tot nu, herdenken heeft ook nog een toekomstperspectief. Daarom staat er in Apeldoorn een gedenknaald. Maar we spreken van een herdenkingsbijeenkomst als er een bijeenkomst wordt belegd om stil te staan bij wat een belangrijke historische gebeurtenis ons nu nog te zeggen heeft” (bron: Schrijfwijzer).
Het is goed om dan terug te denken aan de donkere periode die Nederland meer dan tachtig jaar geleden vijf jaar lang in zijn greep had. Als babyboomer heb ik alle informatie daarover slechts van horen zeggen en van wat ik uit boeken en films te weten ben gekomen. Mijn ouders hebben elkaar pas na de oorlog ontmoet. Thuis werd er over de oorlog niet veel gesproken.
De uitleg van de Schrijfwijzer maakt meteen duidelijk, waarom de herdenking van de gevallenen op 4 mei zoveel impact heeft op wat er nu in de wereld gaande is.
Anders dan voorgaande jaren heb ik op 4 mei niet op de televisie de bijeenkomsten gevolgd die op de Dam in Amsterdam en op de Waalsdorper vlakte plaatsvonden, maar ik mocht als secretaris van de wijkraad samen met de voorzitter een krans leggen bij een klein monument in een park. Bij die bijeenkomst waren veel mensen uit mijn woonwijk aanwezig. Er zullen ongetwijfeld gevoelens spelen, vooral bij diegenen, die ouder dan 80 zijn. Er komen dan weer herinneringen boven drijven aan hun jeugdjaren. Niet iedereen uit die gevoelens op dezelfde manier. Gevoelens van verdriet over iemand, die men heeft verloren bijvoorbeeld kunnen heel heftig zijn. Het spreekwoord “Gedeelde smart is halve smart” doet dan opgeld.
Voorafgaande aan de kranslegging liepen allen in defilé naar het monument. De Last Post werd geblazen, we hielden twee minuten stilte in acht en we zongen het Wilhelmus. Wie met zijn of haar maatje naar zo’n herdenking gaat of het verslag van de herdenking elders via de televisie samen op de bank gezeten meemaakt zal wellicht dat hand in hand doen. Dan heb je steun aan elkaar. Singles zullen dit mogelijk anders ervaren. Het wordt nog weer anders en complexer, als er bij een herdenking in de buitenlucht iemand (ook) aanwezig is, met wie men ooit bevriend was en waarmee het contact op een laag pitje staat.
Om dan te herdenken als toekomstperspectief te zien kan gevoelsmatig lastig zijn. Tijdens de herdenking op 4 mei was dit het geval. Maar misschien moet ik dit niet te zwaar opvatten en moest ik dat, wat er aan mij gevraagd werd die avond gewoon doen. Er is een verschil tussen mijzelf als single “privé” en als vertegenwoordiger van een groep mensen, die ik het afgelopen jaar op een heel positieve manier heb mogen leren kennen. Uiteindelijk was een dame, die ik al een tijdje ken maar met wie het contact wat dubbel was ook onder de aanwezigen, er is tussen ons absoluut geen kans op “meer”. We hebben na de plechtigheid nog wel uitvoerig met elkaar gesproken.
Het gevoel op 4 mei is in zekere zin vergelijkbaar met wat er door mij heen gaat als ik naar een uitvaartceremonie ga. Toevallig was dat eind april en begin mei het geval. Ik heb het beide keren als heel goed beleefd, het was prima dat ik daar bij aanwezig was en vooral dat er zoveel lieve mensen waren met wie herinneringen gedeeld konden worden, ook al had ik geen “maatje” om die herinneringen op een ander niveau met elkaar te delen.
Overigens was de herdenking in Haarlem in het Reinaldapark heel sfeervol, ik ben blij dat ik er bij was, er waren nog twee mensen, die ik al jaren niet meer gesproken had. Een herkende mij maar ik haar niet: zij is de weduwe van iemand, die ooit bij mij kamers had gehuurd.. Hoe heeft u – heb jij herdacht? Wat heeft 4 mei voor u, voor jou betekend, en welke emoties kwamen er aan te pas? En was er bij die herdenking(en) maar ook als er een afscheid was door een overlijden iemand met wie de gevoelens gedeeld konden worden?
geplaatst door Aktivo1 - 1072 keer gelezen
Vorige berichten
Over vulkanisme en liefde
Vulkanisme is een van de meest heftige natuurverschijnselen waardoor je als mens soms een gevoel van onwerkelijkheid krijgt als je er langer over nadenkt.
We leven op een enorme bol met een kern van vloeibaar metaal. En onder de aardkorst die op sommige plaatsen dun is, zit vloeibaar gesteente dat na miljoenen jaren nog niet is afgekoeld. Via nieuwe of bestaande barsten perst dit gesteente zich soms met enorme kracht naar buiten en dan noemen we dat een vulkaan. Ze zijn overal, ook voor onze kust. De meeste zijn inactief maar dat zegt niet dat ze morgen niet kunnen uitbarsten. Soms wordt een vulkaan volkomen onverwacht weer actief, Sommige vulkanen zijn regelmatig actief zoals op IJsland en Hawaii. Overeenkomst van alle vulkanen is dat ze ondanks alle kennis die is opgedaan door bestudering van voorgaande uitbarstingen en de modernste meetapparatuur, het nog steeds niet mogelijk is te voorspellen of een vulkaan zal uitbarsten, wanneer dat gebeurt en hoe heftig dat gaat worden.
De overeenkomsten tussen vulkanisme en liefde, (verliefdheid) zijn wel duidelijk. En hoewel de wetenschappers hier wellicht nog meer onderzoek naar hebben gedaan dan naar dat andere natuurverschijnsel heeft dat nog maar weinig opgeleverd. Het is Inmiddels bekend dat het hart hierbij geen enkele rol speelt dat is gewoon een fenomenale pomp. Het gebeurt allemaal in de hersens en er is een bijzondere cocktail van hormonen voor nodig. En tioch blijven we hartjes sturen terwijl hersentjes meer toepasselijk zouden zijn. Maar hoe, waarom, hoe lang, hoe heftig en tig andere vragen zijn nog niet beantwoord. De een vindt dat wel prima, want een beetje mysterie in het leven mag toch best. Een ander kan bijna niet wachten op de verliefdheidspil. De juiste cocktail van hormonen voor beiden en de liefde kan beginnen. Is de pil uitgewerkt neem je gewoon een nieuwe dosis. Een duizelingwekkende gedachte, nooit meer eenzaamheid en alle datingsites kunnen worden opgeheven en bloggers hebben wel wat beters te doen dan schrijven.
Een andere gedachte nog over datingsites en daarvoor moet ik 1964Pete bedanken. In eerste instantie zoek ik hier vriendschap, ook daar is de site immers ook voor bedoeld. Daarvoor is ook een klik nodig maar er zijn verder minder ‘hobbels’ te nemen. Maar ik werd nieuwsgierig gemaakt naar de functie ‘zoeken’ hier. En inderdaad zijn er volgens het algoritme op 50+ tientallen vrouwen die een 100% match zijn met me. Dat zou toch moeten inhouden dat we zonder veel moeite een stel zouden kunnen worden met de juiste cocktail en alles wat er verder bijhoort. Betekent dat dan dat het gezegde dat iemand die op zoek is naar een partner juist is: geen handvol maar een land vol? Tenslotte zijn niet alle vrouwen die ern partner zoeken hier ingeschreven. Hoe groot zou het aantal 100% matches dan in totaal zijn? Honderden of zelfs duizenden? Wat zegt dat dan weer over liefde? Er is ook een meer romantische opvatting dat een mens maar een echte grote liefde in zijn leven zal kennen, die voorbestemd is maar niet per se hoeft uit te komen. Andere relaties kunnen dan best fijn zijn maar kunnen niet eens in de schaduw staan van die ene ware liefde. Wie het weet mag het hietonder zeggen.
Thuis
Zo, lekker kontje, dacht ik, toen ze wegliep.
Dat was wellicht niet per se een gepaste gedachte na ons gesprek, maar gedachten leiden een vrij autonoom bestaan. Je kunt er zo weinig tegen doen. Ze hooguit achteraf betreuren, maar om onkruid te wieden, moet het eerst opkomen, al zou ik mijn gedachte over haar kont niet als onkruid willen afdoen. En daarbij, wat de een onkruid noemt, is voor de ander een prachtige plant.
We stonden op het brood te wachten. De bakker die het brood op de camping bezorgde, was weer eens te laat. Ze zei, dat ze de dag erop weer naar huis ging en toen ik haar vroeg waar thuis was, was haar antwoord dat thuis voor haar niet met een plek te maken had, maar meer met mensen en dan vooral die ene. Nee, die was er nu niet, maar ze had het wel gekend en daarom wist ze dat ze thuis was in zijn armen, waar dan ook. Ik vond het, hoe interessant ook, nog wel zware kost om tien over acht, het was al erg warm, maar zij stak enthousiast van wal. Een lange stoet aan schrijvers, dichters, filosofen en zelfs schilders passeerde de revue om haar invulling van het begrip thuis kracht bij te zetten. Mijn enige bijdrage aan het gesprek bestond uit een verwijzing naar het liedje Hier van Stef Bos en Fernando Lameirinhas, wat ik alleen maar ken, omdat ik het altijd in de les behandel.
De bakker bracht verlossing. Ze nam haar brood, ik wenste haar wel thuis, ze draaide zich om, liep weg en ik dacht mijn ongepaste gedachte.
Ik ben inmiddels ook weer thuis. Er is niet veel veranderd. Ja, de kleur van het duinbos waarop ik uitkijk, was eind mei groen en is nu geel, maar de struiken en bomen hier hebben welbeschouwd weinig te klagen in vergelijking met hun verkoolde collega's op de zwartgeblakerde vlaktes en hellingen in een groot deel van Zuid-Frankrijk.
Mijn thuis is geloof ik toch meer een plek dan een mens. Natuurlijk zou die plek wel heel erg beïnvloed worden door de aanwezigheid van een ander, dat wel. Ik moet er niet aan denken. Alhoewel, zo'n kont zou enige onderhandelingsruimte bieden.
Rollenspel
Ze kwamen me weer goed van pas de afgelopen weken, de adviezen van de psychiater die mijn huwelijk had gefileerd: ‘Je hebt je te veel in hem ingeleefd,’ zei ze. Ze had tien minuten de tijd voor tien gesprekken van een uur, die psychiater, want ze ging met zwangerschapsverlof. Wat ik toen geen probleem vond. Later eigenlijk wel: Ze zei ook dat ik ‘nog heel’ was, maar zo heel was ik nou ook weer niet. Ach, in deze beknopte vorm is het voor mij wel gemakkelijker te onthouden allemaal. ‘Ga nooit meer met hem in discussie’, dat zei ze ook.
Dit is een datingsite: Een soort club van mensen die elkaar niet kennen en die de club verlaten zodra ze wel iemand hebben leren kennen. Dit is een bijzondere datingsite; een datingsite met extra mogelijkheden om het ‘thuiskomen’ succesvol te laten verlopen: Things2Share, en de blogs. Met plaatjes, muziek filmpjes, tekstjes en teksten vertellen we elkaar alvast wie we zijn. Hoe leuk, hoe gevoelig, en hoe geïnteresseerd in de wereld om ons heen enzo. De persoonlijke berichten bestaan alleen uit woorden. Nu lijkt het mij logisch dat twee vreemden die elkaar mails sturen, zich in de ander proberen in te leven om het geschrevene goed te begrijpen: getypte woorden zijn soms niet meer dan het makkelijke buitenste schilletje van een mens. Trouwens, ik heb ooit gepleit voor het plaatsen van een handgeschreven brief bij een profiel, om meer inzicht te verkrijgen in de rafelrandjes van iemands karakter. Naïef, natuurlijk. Wie zich achter een onechte foto kan verstoppen, kan zich ook verstoppen achter een onechte handgeschreven brief. Maar ja, dit is wel een datingsite; het is echt de bedoeling om elkaar bij wederzijdse belangstelling uiteindelijk in de ogen te zien. En wie ben jij dan?
Nu is een date afspraak nakomen niet de meest opvallende eigenschap van iemand die, ondanks een uitvoerige mailwisseling, niet lijkt te willen laten zien wie hij echt is. En dan vergaat het mij net zoals De Kleine Prins, die ontdekte dat alle tijd die hij aan zijn roos had besteed, die roos juist zo belangrijk voor hem maakte.* Wat te doen? De adviezen van die psychiater als verouderd beschouwen en mij volledig in deze onbekende man verliezen? Er zijn in de loop der jaren immers zoveel nieuwe inzichten ontstaan in de psychiatrie; misschien zou ik nu een totaal ander advies krijgen?
Nee, ik heb een beter idee, een veel beter idee: we maken er een Larp Date van! LARP is een rollenspel zonder publiek; elke deelnemer speelt een zelf bedacht personage, passend bij een vooraf afgesproken thema. Bij deze date hoeft het thema niet als vanzelfsprekend een liefdesverhaal te zijn, lijkt mij, dit is immers een eerste ontmoeting. Hoewel, bestaan er eigenlijk verhalen die niet over de liefde gaan? Oh ja, Macbeth van Shakespeare, het koningsdrama vol bloed en verleiding; daarin is wellust uitsluitend machtswellust. Dan kan ik mijn zwartfluwelen heksenjurk weer eens dragen, en hij kan Macbeth zijn, met krullenpruik, baard, en een hoed met een brede, slappe rand. Of zou hij meer fantasie hebben en voor een minder realistisch personage kiezen? Hoe dan ook, we ontmoeten elkaar - en dan, na wat inleidende zinnetjes, gebeurt het. Hét. Die stem, die lach, die handen, die manier van bewegen, die half verscholen ogen. We leggen onze maskers af, en we vallen elkaar haast huilend van opluchting in de armen. En we leefden nog lang en gelukkig.
*uit ‘De Kleine Prins’, van Antoine de Saint-Exupéry