terug

Herdenken, gedenken en gewoon doen.

maandag 5 mei 2025

Goede Vrijdag, Pasen, 4 en 5 mei zijn dagen in het voorjaar, waarbij herdenken centraal staat. De woorden herdenken en gedenken zijn nauw aan elkaar verwant. “Gedenken gaat eerder van vroeger tot nu, herdenken heeft ook nog een toekomstperspectief. Daarom staat er in Apeldoorn een gedenknaald. Maar we spreken van een herdenkingsbijeenkomst als er een bijeenkomst wordt belegd om stil te staan bij wat een belangrijke historische gebeurtenis ons nu nog te zeggen heeft” (bron: Schrijfwijzer).

Het is goed om dan terug te denken aan de donkere periode die Nederland meer dan tachtig jaar geleden vijf jaar lang in zijn greep had. Als babyboomer heb ik alle informatie daarover slechts van horen zeggen en van wat ik uit boeken en films te weten ben gekomen. Mijn ouders hebben elkaar pas na de oorlog ontmoet. Thuis werd er over de oorlog niet veel gesproken.

De uitleg van de Schrijfwijzer maakt meteen duidelijk, waarom de herdenking van de gevallenen op 4 mei zoveel impact heeft op wat er nu in de wereld gaande is.
Anders dan voorgaande jaren heb ik op 4 mei niet op de televisie de bijeenkomsten gevolgd die op de Dam in Amsterdam en op de Waalsdorper vlakte plaatsvonden, maar ik mocht als secretaris van de wijkraad samen met de voorzitter een krans leggen bij een klein monument in een park. Bij die bijeenkomst waren veel mensen uit mijn woonwijk aanwezig. Er zullen ongetwijfeld gevoelens spelen, vooral bij diegenen, die ouder dan 80 zijn. Er komen dan weer herinneringen boven drijven aan hun jeugdjaren. Niet iedereen uit die gevoelens op dezelfde manier. Gevoelens van verdriet over iemand, die men heeft verloren bijvoorbeeld kunnen heel heftig zijn. Het spreekwoord “Gedeelde smart is halve smart” doet dan opgeld.

Voorafgaande aan de kranslegging liepen allen in defilé naar het monument. De Last Post werd geblazen, we hielden twee minuten stilte in acht en we zongen het Wilhelmus. Wie met zijn of haar maatje naar zo’n herdenking gaat of het verslag van de herdenking elders via de televisie samen op de bank gezeten meemaakt zal wellicht dat hand in hand doen. Dan heb je steun aan elkaar. Singles zullen dit mogelijk anders ervaren. Het wordt nog weer anders en complexer, als er bij een herdenking in de buitenlucht iemand (ook) aanwezig is, met wie men ooit bevriend was en waarmee het contact op een laag pitje staat.

Om dan te herdenken als toekomstperspectief te zien kan gevoelsmatig lastig zijn. Tijdens de herdenking op 4 mei was dit het geval. Maar misschien moet ik dit niet te zwaar opvatten en moest ik dat, wat er aan mij gevraagd werd die avond gewoon doen. Er is een verschil tussen mijzelf als single “privé” en als vertegenwoordiger van een groep mensen, die ik het afgelopen jaar op een heel positieve manier heb mogen leren kennen. Uiteindelijk was een dame, die ik al een tijdje ken maar met wie het contact wat dubbel was ook onder de aanwezigen, er is tussen ons absoluut geen kans op “meer”. We hebben na de plechtigheid nog wel uitvoerig met elkaar gesproken.

Het gevoel op 4 mei is in zekere zin vergelijkbaar met wat er door mij heen gaat als ik naar een uitvaartceremonie ga. Toevallig was dat eind april en begin mei het geval. Ik heb het beide keren als heel goed beleefd, het was prima dat ik daar bij aanwezig was en vooral dat er zoveel lieve mensen waren met wie herinneringen gedeeld konden worden, ook al had ik geen “maatje” om die herinneringen op een ander niveau met elkaar te delen.

Overigens was de herdenking in Haarlem in het Reinaldapark heel sfeervol, ik ben blij dat ik er bij was, er waren nog twee mensen, die ik al jaren niet meer gesproken had. Een herkende mij maar ik haar niet: zij is de weduwe van iemand, die ooit bij mij kamers had gehuurd.. Hoe heeft u – heb jij herdacht? Wat heeft 4 mei voor u, voor jou betekend, en welke emoties kwamen er aan te pas? En was er bij die herdenking(en) maar ook als er een afscheid was door een overlijden iemand met wie de gevoelens gedeeld konden worden?

geplaatst door Aktivo1 - 1162 keer gelezen