terug

Eerlijkheid

maandag 4 februari 2019

De meeste mensen zitten niet te wachten op andermans ongezouten mening. Zwijgen is meestal beter dan zeggen waar het op staat. Mensen die als gelijken met elkaar omgaan, geven hun relatie voorrang boven hun behoefte aan het uitdelen van kritiek. Onder het mom van eerlijkheid en belangstelling ziet degene die de kritiek ontvangt, de kritiekgever nogal eens als een opdringerige, botte hork, die de ander vernedert. Zo, die zit ! En wie beweert dat? Dat wordt allemaal gezegd door Beatrijs Ritsema, een beroemde etiquette deskundige.

De woorden "eerlijk gezegd" of "het moet me van het hart" leiden zelden iets plezierigs in. Je kan beter NIET zeggen dat je die jurk of dat ene overhemd lelijk vindt. Ook niet dat je iemand te oppervlakkig vindt en al helemaal niet tegen een vader/moeder of opa/oma zeggen dat hun (klein) kind irritant is en onopgevoed, want het betreft ook een aspect van henzelf. Wanneer de kritiek zicht richt op niet-aanwezigen, is het roddel. Dat kan vaak weer wel. Roddel schept een band met de toehoorder, alhoewel lang niet iedereen van aangedikte, toevallig gehoorde roddelverhalen gediend is.

Met een-op-een-kritiek loop je het risico dat je iemand kwetst, dat hij/zij het niet wil horen of dat je hem/haar verveelt. Niemand vindt het fijn om harde kritiek aan te horen. Een kleine correctie, als een makkelijk te herstellen ongerechtigheid als etensresten op je kleding of dat je een eigendom dreigt achter te laten, is prima. Maar waarom zou je iemand vertellen dat je de nieuwe meubels niet mooi vindt en al helemaal niet dat je zijn/haar geliefde niet zit zitten. Kritiek werkt alleen als iemand zijn nood bij jou klaagt, om je eerlijke mening vraagt en geef dan liever opbouwende kritiek als de sloophamer hanteren. Ongevraagde eerlijkheid wordt alleen op prijs gesteld, als dat een compliment is. Zelfonthullingen, waarbij je geen detail onvermeld laat, ook daar loop je een grote kans, de toehoorder te vervelen. Zo'n ongevraagde monoloog kan beter ook niet te lang duren. De glimlach van de ander verkrampt en hij/zij kan zich op den duur zelfs gegijzeld voelen. Instemming en welwillende houding van de luisteraar is niet altijd vanzelfsprekend.

Toch hebben mensen die je dierbaar zijn wel recht op je eerlijke mening, als iemand ernstig over de schreef gaat, zich misdraagt, of als een gebeurtenis de relatie of vriendschap dreigt te verstoren. Dan kan het geen kwaad er een goed gesprek tegenaan te gooien om hem/haar tot bezinning te krijgen. Misschien kan je het dan beter wel inleiden als feedback (veelgebruikte term in het bedrijfsleven), dat klinkt milder dan  kritiek en geeft minder weerstand bij de ander. Als jouw mening en goedbedoelde adviezen niet opgevolgd worden en het pakt vervolgens slecht uit voor je dierbare, bijt dan het puntje van je tong af en zeg dan niet : ik had je nog zo gewaarschuwd. Sommige triomfen kan je beter in je eentje vieren.

Tenslotte is het is niet mijn bedoeling om dmv Beatrijs Ritsema, de moraal hier te verhogen of te gaan zedepreken. Ik vond haar conclusies echter dermate interessant, om een uittreksel van de belangrijkste punten daarvan te maken en het hier met jullie te delen.

geplaatst door sixty - 4515 keer gelezen