terug

Lena

dinsdag 27 juli 2021

Twee jaar terug boekte ik een rondleiding in een statig landhuis op landgoed Nijenburg, bezit geweest van de familie Van Foreest, in Heiloo. Het was midden in de winter en de sneeuw zat vastgevroren op de takken van de bomen. Het gaf het huis en de tuin extra allure. De kachel was te laat aangezet, dus ik hield mijn winterjas aan, want het was ijzig koud binnen doordat de ramen van enkel glas waren. Vanuit de keuken had ik, kijkend over de vijver, vrij uitzicht over het Heiloo-er bos. In het landhuis was alles nog in originele staat. Zo kreeg ik een aardige indruk van het zware handwerk dat daar door de bedienden in het verleden is verricht. Na afloop kon ik voor een klein bedrag een boekje kopen dat geschreven was over de Oost Pruisische dienstbode, Lena Gronski.

Lena was een van de negen kinderen van een arme boer, die in een dienstwoning van een grootgrondbezitter woonde. Ze werd geboren in het jaar 1905 in Oost-Balethen. Lena noemde het Oost-Boleten vanwege de vele eetbare paddenstoelen. De streek is nu Russisch gebied. In 1916, Lena was 11 jaar oud, werd ze ganzenhoedster, want de armoede in het gezin was groot. Ook moest ze de vetgemeste ganzen op de markt verkopen, zodat er van de dieren Ganzenleverpastei gemaakt kon worden, een lekkernij. Een eentonig bestaan en daardoor dacht ze regelmatig aan haar oudere zuster, een uitstekende kokkin, die werkzaam was bij de welgestelde familie de Lange uit Alkmaar in Noord Holland. Zij waren familie van de familie Van Foreest in Heiloo en die konden een goede dienstbode gebruiken. Lena zette de stap zonder om te zien en vertrok in 1925, twintig jaar oud, vol verlangen met de trein naar Holland.

Lena werd met open armen ontvangen. Eerst werd ze dienstmeisje en later kokkin. 's Morgens begon haar dad al vroeg, want Lena stond als eerste op om de elf potkachels in de woonvertrekken op te stoken. Mevrouw van Foreest behandelde Lena met respect en haar echtgenoot was een gemoedelijke man. Lena voelde zich op haar plek bij de familie Van Foreest. Ook de 3 kinderen voelden zich tot haar aangetrokken, want ze vertelde hen spannende verhalen en ze mochten paardje rijden op haar rug. Later kwam de liefde. Als het slecht weer was bestelde de heer des huizes een taxi om naar zijn werk in Alkmaar te gaan en de taxi-chauffeur was een zoon van een rijke industrieel uit de Zaanstreek, de familie Honig. Ze werden verliefd en trouwden in de jaren dertig. Lena verhuisde naar Alkmaar en ze kreeg een dochter, Ellie. De kinderen Van Foreest misten haar en kwamen uit heimwee vaak bij Lena op bezoek om een broodje bij haar te eten en haar kindje te zien.

Lena's echtgenoot kreeg later multiple sclerose en werd arbeidsongeschikt. Vanaf dat moment ging Lena werken, als schoonmaakster. Ze ging ook weer het koper en zilver poetsen in landhuis Nijenburg. Altijd kwam ze op de fiets, door weer en wind, totdat ze het niet meer kon. De band met de familie Van Foreest zou voor het leven zijn. Anders was het gesteld met de familie Honig. Toen haar man in de jaren zestig overleed werd Lena en haar dochter Ellie onterfd en ontstond er een breuk met de familie Honig. Uiterlijk onaangedaan zei Lena er weinig over, het was voor haar een afgesloten hoofdstuk. Tot op hoge leeftijd (ze werd dik in de negentig) bleef ze sterk en gezond. Het leven had echter nog een verrassing voor haar in petto. Lena beleefde een 2e lente met een wat jongere man. Ze was gelukkig en tevreden en die relatie duurde tot het eind van haar leven.

Waarom ik jullie dit verhaal vertel? Kennen jullie het gezegde, als je geboren bent voor een dubbeltje word je nooit een kwartje? Nou, Lena was een dubbeltje, maar werd in Holland toch een kwartje. Nadat ze onterfd was, bleef ze toch dat kwartje. het deerde haar niet. Lena is ook niet vergeten, ze leeft voort in dit kleine boekwerkje,dat speciaal over haar leven geschreven is. Ik kon Lena's levensverhaal kopen in het landhuis waar ze jarenlang gewoond en gewerkt heeft, wel apart eigenlijk...

geplaatst door sixty - 3219 keer gelezen