terug

Op verzoek

vrijdag 5 mei 2023

Een 50pluslid stuurde me begin deze week het verzoek om een blog te schrijven over hokjesgeest. Dat is best een moeilijk onderwerp, antwoordde ik. Hoe zie je dat voor je? Nou, zei hij, een mens doet of zegt weleens een keer iets verkeerds en wordt dan gelijk in een hokje geduwd, terwijl hij of zij best een goed mens is. Dat lijkt verdacht veel op zwart-wit denken, dacht ik. Ik zal eerst maar even googelen of er veel verschil is in hokjesdenken en zwart-wit denken.

Google zegt, hokjesgeest is de neiging om mensen in te delen in een bepaalde categorie en hem of haar vervolgens ALLE eigenschappen toe te dichten die bij die categorie hoort. Hmm, deze uitleg is nogal kort door de bocht, dacht ik, ieder mens heeft ook iets unieks. Zwart-wit denken dan maar even opzoeken. Kort samengevat stond daarover vermeld, bij zwart-wit denken is er maar EEN oplossing : het is goed, of het is fout, alles of niets. Zwart of wit dus, kleurenblindheid? Dit wordt me te moeilijk, Ik laat het zwart-wit denken maar voor wat het is. De vraag was trouwens om een blog te schrijven over hokjesgeest. Wat vind ikzelf een voorbeeld van hokjesdenken?

Ik dacht onmiddellijk aan voetbalsupporters bij profclubs. Bij wedstrijdbezoek in de stadions is er vaak een harde kern die bij belangrijke wedstrijden stunt met vuurwerk en soms spreekkoren ten gehore brengt. Bij grove overtredingen van spelers voelen ze een sterke neiging om voorwerpen op het veld te gaan smijten. Zijn daarom alle voetbalsupporters die een wedstrijd in een stadion gaan zien slecht? Natuurlijk niet, er zijn genoeg voetbalfans die met familie of kinderen een spannende voebalwedstrijd live willen zien. Uiteraard willen zij graag hun favoriete club aanmoedigen door bijv. een clubsjaal te dragen of omhoog te houden, maar ze hopen vooral samen van een mooie wedstrijd te genieten.

Maar ik dwaal af, de uitdaging die ik heb aangenomen voor dit blog is, om in beeld te brengen dat een mening of opmerking die verkeerd gevallen is, deze persoon niet meteen tot een slecht mens maakt. Daar ben ik het van harte mee eens, maar een logische reactie is wel dat bij volgende vrvelende opmerkingen er toch een bel gaat rinkelen. Het is ook belangrijk om te realiseren dat de opmerking of de mening misschien verkeerd gelezen of geinterpreteerd kan zijn. Het hangt er helemaal vanaf of het iemand raakt of niet.

Als iets op schrift staat kan je dat niet meer veranderen. Later kan je het wel verzachten of uitleggen. Gelukkig gebeurt dat meestal ook. Bij hokjesdenken is dat moeilijker. Dan zullen alle opmerkingen over dat specifieke onderwerp gevoelig zijn en op een goudschaaltje gewogen worden. Het kan een vertekend beeld vormen van de persoon die de opmerking heeft gemaakt, maar ook van degene die er onaangenaam getroffen op reageert. Zeker als er veel mensen in een club actief zijn, er daardoor veel verschillende meningen zijn, kan dat misverstanden veroorzaken.

Maar hoe zit het dan met vrije geesten? Mensen met een geheel eigen visie? Ook zij hebben het soms moeilijk. Sterk afwijkende denkwijzen worden vaak maar mondjesmaat begrepen. Dat vergt empathie en een breed voorstellingsvermogen. Het is niet denkbeeldig om dan in het hokje "einzelganger" terecht te komen. Met alle winden meewaaien dan maar? Nergens iets over zeggen? Af en toe op je handen gaan zitten en afwachten of een ander erop reageert, is ook een optie. Kijken hoe dat vervolgens uitpakt, is ook niet verkeerd, toch?

geplaatst door sixty - 1830 keer gelezen