terug

Senioren, ouderen of bejaarden: What’s in a name?

maandag 14 augustus 2023

Ia het niet opvallend hoeveel benamingen voor iets wat in wezen hetzelfde is de afgelopen decennia aangepast zijn? Soms lag daar bemoeienis van belangengroepen en overheidswege aan ten grondslag. Er kwamen richtlijnen voor woordgebruik in het openbaar: Gastarbeiders werden arbeidsmigranten, negerzoenen zoenen, moorkoppen chocolade soezen, hoeren werden prostituees en wij noemen ze nu sekswerkers.
Vaak werd dit gedaan om elke zweem van discriminatie uit te sluiten. Soms is deze trend erg doorgeschoten. Er zijn politici die aangeklaagd zijn voor het (volgens hen in een bepaalde context) gebruiken van specifieke benamingen van mensen met een migratieachtergrond. Dit gebruik van deze termen is zeker een vorm van discriminatie. Heel bijzonder is de aanpassing van beschrijvingen van uiterlijke kenmerken in opsporingsberichten van de justitie. Men wringt zich in allerlei bochten om maar niemand te kwetsen. 

In de jaren vijftig is in ons land de Nederlandse Vrijgezellenbond opgericht, waar alleen nimmer gehuwden lid van konden zijn. Later werd dit de Nederlandse Bond voor Ongehuwdenbelangen, toen mochten gescheiden mensen en weduwen er wel lid van zijn, en nog veel later werd deze club opgeheven. Tegenwoordig spreken we over alleenstaanden als we het hebben over mensen zonder relatiepartner, een korte tijd deed de term alleengaanden opgeld en nu hebben we het over singles. Van het woord vrijgezellen worden sommige mensen een beetje lacherig. Trouwens, reisorganisaties gebruiken naar eigen keuze naast singlereizen ook de term reizen voor alleenstaanden.

Het maken van onderscheid op grond van leeftijd is al heel lang gemeengoed. Er is wel een verschuiving tussen benaming van “ouderen”. Het komt mede door de andere woonsituatie in vergelijking met zestig jaar geleden. Wie de zestig gepasseerd was en tegelijk niet meer 100 procent fit liet zich inschrijven voor een bejaardentehuis, dan was hij of zij vijf jaar later verzekerd van een verzorgde oude dag. 65plussers hebben nu een geheel ander perspectief. Ik heb twee keer een seniorenmomentje beleefd, eerst toen ik noodgedwongen aan een leesbril moest en heel wat later toen ik een seniorenmobieltje met grote toetsen kocht …
Tegelijk met het verdwijnen van bejaardentehuizen is de term bejaard ook uit het woordgebruik verdwenen. Er zit aan dit woord een nasmaak, bejaard wordt geassocieerd met een mindere validiteit. Het is een negatieve aanduiding geworden.

Als ik kijk naar datingsite 50PlusMatch zie ik dat een heel groot deel ingeschrevenen niet meer betaald werkzaam is en AOW met pensioen “geniet”. Omdat de noodzaak er daartoe is en omdat we een andere levensverwachting hebben werken velen nog parttime. In deze levensfase valt er gelukkig nog veel te genieten! Ik heb een boekje met als titel “De ideale leeftijd”. Elke bladzij begint met de kopregel “Je hebt écht de ideale leeftijd”, gevolgd door een cartoon en daaronder de tekst “als ….. “ De tekst is van Herbert Kavet, de tekeningen van Martin Riskin. Het boekje bepaalt mij op humoristische wijze bij de gevolgen van het ouder worden en wat ouder zijn inhoudt. Een van de onderschriften luidt bijvoorbeeld “als ’t je niet meer kan schelen waar je vrouw heengaat, zolang jij maar niet mee hoeft”. Ik miste een cartoon: “Je hebt écht de ideale leeftijd” als je bij het daten je sportprestaties niet meer uitgebreid gaat presenteren.

Over senioren die daten wordt soms in media nogal meewarig gedaan. Daar heb ik meer dan eens spotprenten over gezien. Waarom kunnen mensen in een andere leeftijdscategorie ons niet au sérieux nemen? Omdat de gemiddelde leeftijd toeneemt, omdat velen op oudere leeftijd nog goed gezond zijn en omdat er zoveel relaties verbroken of op natuurlijke wijze geëindigd zijn is het mijns inziens doodnormaal, dat senioren een poging doen om weer aan de relatiebak te komen. Gelukkig las ik onlangs op Things2Share een berichtje met een krantenbericht over het liefdesgeluk van een 80-jarige man en een 92-jarige vrouw.

Hoe je oudere daters moet benoemen zonder ze in een onjuist hokje te stoppen weet ik niet. Is seniordaters een leuke term? Maar dan denken we ook aan mensen, die ongeacht hun leeftijd al een lange tijd op een datingsite ingeschreven staan. Ik weet zeker, dat de meesten hier ongeacht hun leeftijd nog hopen op veel mooie jaren en dan liefst met een leuke partner. Onder die groep reken ik mijzelf ook.

geplaatst door Aktivo1 - 1857 keer gelezen