terug

Op de praatstoel

vrijdag 15 september 2023

Mansplaining, had iemand daar wel eens van gehoord? Ik wilde iets schrijven over de kunst van het luisteren. Het lijkt erop dat vooral vrouwen daarmee zijn gezegend; ik ben zelf ook geen natuurtalent wat dat betreft. Maar het kan allicht geen kwaad als wij ons daarvan tenminste bewust zijn en oefening baart kunst. Toen ik er wat over ging lezen kwam dus dat woord 'mansplaining' voorbij, een samentrekking “man” en “uitleggen”. Het bleek te gaan over de neiging van sommige mannen om het sowieso altijd beter te weten dan een vrouw tegenover hem, ongeacht het onderwerp. Er is dan sprake van een behoorlijk ernstig seksistisch vooroordeel. Op het www zijn hilarische voorbeelden te vinden van hoe zo iemand op z'n bek gaat. De vrouw blijkt zijn baas te zijn. of de vrouw is schrijver van het boek waar hij zo gewichtig over doet, van die dingen.

Mansplaining, dus op grond van vermeende superioritiet, is niet hetzelfde als 'explaining'. Dat laatste zou ik willen vertalen als interessant doenerij. Daar lijken ook vooral mannen mee behept te zijn. Je kunt het vermakelijk vinden of irritant, maar er schuilt in principe geen kwaad in. Ik denk dat de meesten van ons, vooral mannen dus, gemakkelijk in de verleiding komen om onze stokpaardjes te berijden; dat is veilig en vertrouwd. En al helemaal als tegenover ons iemand zit die meer geneigd is om een beetje door te vragen, dan zit je zomaar weer op je comfortabele praatstoel – als je niet oplet.
Aan de andere kant: doorvragen, in plaats van zelf iets inbrengen, is ook een veilige strategie. Terwijl een ander zijn kaarten op tafel legt, houd je ze zelf als het ware tegen de borst. Dus er valt aan beide kanten van het spel van geven en nemen wel wat te schaven, om een meer evenwichtig gesprek te hebben.

Een mooie illustratie van 'mansplaining' zie je wel eens in een museum. Dat daar dan een stelletje voor een schilderstuk staat en en inderdaad, het is de man die omstandig aan het doceren is over wat er allemaal te zien valt en de vrouw schikt zich in haar rol van aangever en aandachtig luisteraar. Op de juiste momenten bevestigt zij de rolverdeling met een bescheiden vraag of opmerking. Als ik het op die manier interpreteer, dan is het maar een treurige vertoning. Het zou ook kunnen dat die man toevallig de conservator van het museum is, of de maker van het kunstwerk, in die gevallen heb ik het mis... hoewel... ook een deskundige kan beter zijn best doen om ook de ander aan het woord te laten, door goede vragen te stellen.

In de pauze in een theatervoorstelling zie je ook soms iets dergelijks. Mannelijke wederhelften worden overvallen door een onbedwingbare behoefte om duiding te willen geven aan de voorstelling, ook al was er weer eens geen touw aan vast te knopen. En de dame luistert geïnteresseerd naar zijn uiteenzetting. Zou haar bewonderende blik welgemeend zijn? Of speelt zij het spelletje welwillend mee omwille van de goede verstandhouding. Is hij een vervelende betweter? Of gewoon een man die een goede indruk wil maken. Wat zijn jullie ervaringen met mansplaining en praatstoelen? Het kan ook zo zijn dat je heel anders aankijkt degen deze materie. Daar kunnen we het dan over hebben :-P

geplaatst door Pelgrim - 1645 keer gelezen