terug

Herdersuurtje

woensdag 23 september 2026

De gids zat op de harde rand van de bedstee, en hij had het duidelijk naar zijn zin. Straks zou hij voor de zoveelste keer zijn verhaal vertellen, het verhaal van de deels ontblote herderinnetjes op de tegeltjes in de bedstee, het verhaal van het herdersuurtje.

Ik woon inmiddels ruim acht jaar in de oude nieuwe stad Leiden - wat mij niet verhindert om hier nog steeds rond te lopen als een toerist. Leiden was al die jaren vooral de stad van waaruit ik op reis ging. Om lange wandelingen te maken, om naar dat ene schilderij in een ver museum te gaan kijken, om patat met appelmoes en een glutenvrije kroket te gaan eten in die ene strandtent. Een beetje ingeburgerd ben ik inmiddels wel: ik kan jou feilloos en met veel plezier het Singelpark rondleiden, als gids dus, en mijn naam staat in een serie boekjes met themawandelingen door Leiden. Industrieel erfgoed, Jugendstil, jaren dertig, dat werk. Ik heb de wandelingen voor gelopen, de routebeschrijving gecontroleerd, waarbij juist mijn onbekendheid met de stad goed van pas kwam. Hoe dan ook, dit jaar besloot ik op Open Monumentendag eindelijk eens te gaan doen wat een toerist op zo’n dag in Leiden doet: oude gebouwen van binnen bekijken.

Het was mede door die dag dat ik besloot op zoek te gaan naar een goede fiets met 20 inch wielen, zo’n fiets waarbij ik, op het zadel zittend, mijn voeten op de grond kan zetten. Veiliger dan mijn stadsfiets, minder belastend dan de step. De keuze in oude gebouwen was nu eenmaal groot en mijn actieradius is nog steeds beperkt. De fysiotherapeut heeft het keer op keer tegen me gezegd: ‘Je kunt het wel, maar het is niet goed voor je.’ Het genezingsproces na een heupoperatie duurt, ook voor wie sterke beenspieren heeft zoals ik, ten minste een jaar. Laat ik maar naar hem luisteren en geduldig zijn - wat neerkomt op me gedragen alsof ik een geduldig mens ben. En zo'n fietsje kopen dus.
Nu ging ik met de trein naar Leiden Centraal, om van daaruit rustig naar de Kweekschool voor Scheepvaart te wandelen, en naar de Stadstimmerwerf. In de matrozenschool, zorgvuldig omgebouwd tot deftige onderwijsinstelling, zong een viswijvenkoor. En in het woonhuis van de stadstimmerman zat die gids. In de opkamer, op de rand van de betegelde bedstee.

Het woonhuis van de Leidse stadstimmerman is gebouwd in 1612. Het jongetje Rembrandt van Rijn woonde er heel dichtbij, aan de overkant van het water. Delfts blauwe tegeltjes waren helemaal in destijds - en de stadstimmerman heeft er zijn bedstee mee laten betegelen: afbeeldingen van herders en herderinnetjes, waarvan sommige ‘met ontblote borsten,’ zoals de gids zei, met pretlichtjes in zijn ogen. De afbeeldingen verwijzen naar het 'herdersuurtje’: een al dan niet gestolen uurtje waarin twee geliefden zich volledig aan elkaar wijden. Ik maakte er in mijn gedachten ‘schippersuurtje’ van. Goede herinneringen. Een uur wachten op het opengaan van de brug? Zullen we? Ja, graag!

*Herdersuurtje: uur gewijd aan de liefde, de seks. Ontleend aan het Frans: 'l'heure du berger'. Een verwijzing naar de hoofse herderspoëzie. Mogelijk is er eveneens verwantschap met de verschijning van Venus, die gekend is onder de naam 'étoile du berger'. (Ensie)

geplaatst door RodeJas - 24 keer gelezen