terug

Over Sint en Santa

donderdag 26 december 2019

We liepen over het nieuwe asfalt van de Lekdijk, op schoenen zwaar van griendlandse modder en met een hart vol licht. Een boerderij beneden aan de dijk verkoopt kerstbomen. ´Zouden die nu nog verkocht worden?¨ vroeg hij. Ik dacht van wel. Er zijn mensen die hun boom traditiegetrouw pas op kerstavond opzetten, en mensen die op de valreep beseffen dat ze die boom toch zullen missen. ´Heb jij je boom hier gekocht?´ vroeg ik, want hij is van hier. ¨Wij vieren helemaal geen kerstfeest,¨ was zijn antwoord - en ik kon mezelf wel voor het hoofd slaan omdat ik niet al die andere vragen eerst had gesteld.

´Het McDonald´s kerstontbijt voor ouderen, met lekkere broodjes en diverse spelletjes. Aanschuiven voor warmte en gezelligheid.´ Een toevallige facebookpost, maar toch. Juist wilde ik in de spiegel gaan kijken of ik inmiddels bij de doelgroep hoor, toen ´O kerstnacht, schoner dan de dagen´ uit de radio klonk. Herman van Veen, begeleid door een barokorkest. Vroeger, toen ik de plaat nog kon draaien, kroop ik haast ín de luidsprekers om maar geen noot te missen van dit wonderschone lied. Het kerstfeest van vroeger. Voor het kind dat de man op de Lekdijk is geweest, was het kerstfeest onlosmakelijk verbonden met gereformeerde dwang. Voor mij was dat niet anders. Maar voor mij was er naast die dwang de muziek - ook al gebruikte de organist van de kleine stadskerk slechts één register en legde hij zijn orgeltonen log naast de gemeentezang. Ik kon mijn mond open doen om te zingen!

Thuis duwde mijn moeder, tot mijn ontzetting, elk jaar weer takjes van de kerstboom in kaarsvlammetjes. Ze vond dat zo lekker ruiken, het was de geur van vroeger. Haar ´vroeger.´ Mijn vader zette een emmer met zand naast die boom. Dat was zijn ´vroeger.´ In mijn ´vroeger´ mocht er in de kerk geen kerstboom staan: die had immers niets met het kindje in de kribbe, de herders op de velden en de engeltjes in het luchtruim te maken - en alles met het heidendom. Dat die boom er later toch kwam, tegelijk met het vrouwenkoortje (dat haast in die boom stond te zingen vanwege de krappe ruimte tussen kansel en voorste banken), was het begin van een onvermijdelijke samensmelting. En sinds een vierjarige mij heeft gevraagd waarom Santa Claus en Sinterklaas zo van elkaar verschillen terwijl ze toch dezelfde naam hebben, denk ik: Laat ook maar. Laat die opdringerige eindejaars-hang naar vroeger maar. De weemoed over mijn ooit zo vanzelfsprekende plek op deze aarde en de twijfel aan alles wat daarvoor in de plaats is gekomen. Laat het maar gebeuren. Laat de jonge mensen de eindejaarsfeesten maar opnieuw vormgeven. In mijn hoofd heeft Sinterklaas zojuist plaats gemaakt voor Santa Claus.

Mijn kerstboom is smal, wit besneeuwd en versierd met zilverkleurige kettingen, slingers van kleine blauwe ballen en door kindervingertjes geknutselde engeltjes. Volgend jaar leg ik pakjes aan de voet. Het is maar dat je het weet, mocht je dan verkering met mij hebben.

geplaatst door RodeJas - 4797 keer gelezen