De denkstenen
maandag 13 mei 2019
Man, kracht, handen, huid. Harde, scherpe, zware en lichte stenen; het basalt liggend, de leistenen staand. Een cirkel vol stenen met een meanderend pad van lege vloer erin, half glanzend in het gefilterde daklicht. Duizend tinten grijs zonder onderzoekend pad naar binnen, stenen enkel en alleen omdat het stenen zijn. Jaren geleden liep ik met een prille liefde over deze gladde vloer. We stonden stil bij een cirkel van witte stenen, we keken naar filmpjes die kunst heetten - en we gingen het allemaal begrijpen en aan elkaar uitleggen want in die jaren had de man zijn ziel ontdekt.
Het was behoorlijk vol in de trein naar Tilburg - maar niet zo vol dat de grote man en de lange vrouw geen zitplaatsen dicht bij elkaar konden vinden: de man naast mij en de vrouw naast de vrouw op het bankje tegenover mij. Jeugdig (wat ouder dus), bruisend, verliefd. Ze hadden elkaar veel te vertellen in de stiltecoupé. Overbuurvouw en ik mimeden ´ssstt´ en even zag ik in het gezicht van de man de laatdunkende etterbak die hij niet meer wilde zijn. Glimlachjes, bovenlichamen die ver naar voren buigen, handen die zich in elkaar vlechten tot aan de wederzijdse oksels; het was al gebeurd voordat ik ¨praat dan maar¨ kon roepen. Man, kracht, handen, huid. Een cirkel van stenen in duizend tinten grijs, een cirkel die niets symboliseert; zelfs de liefde niet, zelfs de eeuwigheid niet. Toen ik in mijn profiel onder het kopje ´wie wil ik vinden´ schreef: ´Een man om van te houden, een vrijerman, een speelman, een wandelaar, een man met een weldadige intelligentie...´, wist ik niet van het bestaan van wandelaar Richard Long. Ik beken dat ik de film over hem twee keer helemaal heb gezien, zo fascineert deze man mij. Drie keer moest ik peinzend zijn cirkel rondlopen voordat ik mij realiseerde dat die cirkel van witte stenen ook door hem was gemaakt. ¨Het kruis, de cirkel, de lijn, ze zijn niet van mij, ze zijn van ons allemaal,¨ zegt Long, en: ¨Het heeft allemaal met toeval en geluk te maken.¨ De geliefde van toen ontdekte dat zijn mobiele nummer en het mijne bij toeval waren opgebouwd uit dezelfde cijfers, waaruit voor hem onweersprekelijk bleek dat hij en ik voor elkaar bestemde, verwante zielen waren. Waaruit voor mij weer onweersprekelijk bleek dat hij veel gekker op mij was dan ik op hem. Ik kraste, om groter leed te voorkomen, wat er wel was haastig weg . Man, kracht, handen, huid. Hier liggen denkstenen. Een cirkel zonder bedoeling, zonder onderzoekend pad naar binnen: ¨Het heeft allemaal met toeval en geluk te maken,¨ zei wandelaar Richard Long immers - en ik ga zitten schrijven, op mijn hurken, waardoor de cirkel verandert in de skyline van New York. Een suppoost loopt op me af. ¨Ik zie dat u zit te schrijven.¨ En als ik opkijk: ¨Heeft u ook een potlood bij u?¨ Jawel. ¨Wilt u dan verder schrijven in potlood, pennen zijn verboden in deze zalen.¨ Na drie woorden breek ik de punt en een puntenslijper heb ik niet bij me. Man, kracht, handen, huid. Twee kruizen, een ovaal, een lijn en een cirkel in duizend tinten grijs. In zijn ´zelfportret in steen´ schreef Ilja Leonard Pfeijffer: ´want als liefde hard is als steen dan ben ik liever hard als steen´ - en wie ben ik om hem te weerspreken? Dit zijn denkwoorden. Speelwoorden. Straks zal ik van het station naar huis huis lopen op mijn in Leiden gekochte schoenen met door een Leidse vakman gemaakte zooltjes erin. Mijn voetstappen worden steeds Leidser. Zaterdag ga ik de Leidse Wandelmarathon lopen, samen met mijn Leidse dochter. En jij, mijn vrijerman, mijn speelman, mijn wandelaar? Hoeveel stappen moet ik zetten voordat ik jou tegenkom? Zou, vrij naar Toon Tellegen, een halve stap al voldoende zijn?
(Dit blog is geschreven naar aanleiding van een bezoek aan Museum De Pont in Tilburg, waar het werk van Richard Long te zien is.)
geplaatst door RodeJas - 5515 keer gelezen
Vorige berichten
De jongleur
Ik benijd andere mensen wel eens om hun geregelde leven, de vanzelfsprekendheden van de dagelijkse omgang met elkaar. Met feestdagen word ik daar extra met de neus op gedrukt. Voor mij is dat allemaal niet zo vanzelfsprekend, ik moet er dubbel zoveel energie in steken om contacten te onderhouden en niet alleen dat, de verschillende wensen en verwachtingen moeten ook nog in goede banen worden geleid. Ik voel me wat dat betreft wel eens een jongleur, maar dan met een netwerkje van contacten om in de lucht te houden. Een dynamisch geheel zogezegd, het leven is niet zo duidelijk uitgestippeld als toen ik, lang geleden, nog een doorsnee gezinshoofd was. Maar goed, als dat vooralsnog de realiteit is, hoe erg is het dan helemaal om een jongleur te zijn? Niet zo erg toch? Wie wilde er nou als kind geen jongleur zijn. Fascinerend hoe zo’n artiest tien ballen hoog kon houden – ondertussen ook nog fietsend op een eenwieler. Zelf ben ik niet verder gekomen dan drie, en aan die eenwieler ben ik sowieso niet begonnen. Maar als alleenstaande oudere man ben ik in de herkansing!
Een jongleur in contacten moet voortdurend op zijn tellen passen, het vergt wat oefening. Dat is inspannend, maar daar staat wel wat tegenover. Geen sleur, geen soesa. Een leven met ups en downs tegenover een leven met (meer) vastigheid en zekerheden. En het is ook niet erg als het eens fout gaat, daar leer je weer van. Laatst was ik op een familiereunie, allemaal tevreden gesettelde stelletjes: is dat nou waar ik naar uitkijk? Eh ja toch wel eigenlijk, samen is de norm en dat trekt ook. Het is een dubbel gevoel (en zij hebben dat dus net zo van de andere kant, sommigen tenminste…). Ik merk het wel eens als ik iemand ontmoet als date. Dat iemand zich eigenlijk op dat moment pas realiseert dat er twee kanten aan zitten, een soort schrikreactie. Is er een middenweg? Jongleurs onder elkaar, dat werkt het beste, zo lijkt het. Je ziet het plaatje voor je: twee mensen die balletjes in de lucht houden terwijl ze elkaar die ook toespelen. Spannend, leuk om te zien, leuk om te doen.
De onzekerheid van het jongleren heeft iets avontuurlijks, het houdt je alert, je krijgt er energie van. Je moet moeite doen om er wat van te maken. Maar daardoor weet je de mensen die je ontmoet, de dingen die je onderneemt, ook des te meer te waarderen. Het heeft ook iets met vrijheid en creativiteit te maken. En er is een bonus: wat je vindt is vaak niet datgeen waar je naar op zoek was. Dat vind ik zelf nog wel het mooiste. Zo, en nu ga ik lekker op vakantie. Ik heb wel een en ander voorbereid, maar ongetwijfeld zullen er ook wel weer de nodige verrassingen zijn. Van het leuke soort hopelijk.
Durf jij te zeggen dat je ergens geen zin in hebt?
Of iemand dat echt zomaar durft te zeggen? Veel mensen vinden dat moeilijk. Een beproefde manier is om de boot af te houden of... niet zo enthousiast op de vraag reageren. Vervolgens maar hopen dat de hint begrepen wordt.
Bij een baan waar je geen voldoening meer in vindt, zijn er meerdere dingen die je kunt doen 1) De rotklussen laten liggen voor een ander, 2) Lang met privézaken bezig zijn in de tijd van je baas. 3) Veel minder werk verrichten dan er van je verwacht wordt. 4) In het uiterste geval jezelf ziek melden. Alles is beter dan aan je collega's of baas toe te geven dat je uitgekeken bent op deze baan en eigenlijk iets anders wilt.
Bij relaties gaat het meestal geleidelijker. 1) Niet meer met leuke plannetjes komen. 2) Romantische gebaren naar de partner drogen op. 3) Minder naar de ander toe willen gaan dan voorheen 4) Het libido zakt af. Dat kan je laten merken door aanzienlijk meer tv te gaan kijken in zijn gezelschap. Hij kan zoiets ook aan jou laten zien door in slaap te vallen als je samen naar een romantische film kijkt. Zij reageert door zich niet meer op te doffen als hij op bezoek komt. Die mooie jurk niet meer aan te trekken voor hem. Dat sexy setje ondergoed komt opeens ook niet meer uit de kast,
Ze kan net doen of ze al slaapt, als hij haar met een kus welterusten wil wensen. De kat of hond ligt al prominent op het dekbed, terwijl hij nog in bed moet stappen. Zijn onderbuik gevoel zal hem ongetwijfeld waarschuwen dat haar behoefte aan intimiteit (bijna) weg is. Toch durft menig man er niks van te zeggen, uit angst voor ruzie. Of hij is bang om een stroom verwijten terug te krijgen. Door dit soort dingen niet te bespreken, ga je uit elkaar groeien.
Er zijn meer signalen waaraan je kunt zien dat de relatie niet jofel meer is : niet meer met hem mee willen op familiebezoek. Geen zin meer hebben om bij zijn wedstrijden te gaan kijken, wat je voorheen wel vaak deed. Zeg dan gewoon dat je liever thuis blijft of... iets anders wil doen. Als je dit rustig kenbaar maakt, geeft dat lucht in de relatie en hopelijk wat meer vrijheid. Als je beiden bereid bent om wat dingen aan te passen, kan het de relatie ook een nieuwe boost geven...
Single Story: de Blokkeerster
“Snel afspreken… Ben je gek geworden? Ik check eerst de profielen van A tot Z. En 99 van de 100 keer weet ik al genoeg. Doe mij maar een wijntje, trouwens. Chablis, als ze dat hebben. En anders Sauvignon Blanc.”
“Kijk, daar heb je er weer zo eentje. Opzichtige foto in een poloshirt met zo’n irritant opstaand kraagje. Geblokkeerd. Wat dénkt zo’n man? Dat ‘ie de prins van Monaco is? Door naar de volgende.”
“Ah, een schrijffout in zijn eerste zin. ‘Ik vindt…’. Met DT. Blokkeren. Meteen. Als je de basis van je eigen moerstaal niet beheerst, hoe wil je dan een relatie onderhouden? Weg ermee.”
“Oh, deze is leuk. Vakantiefoto in de Ardennen. Die man ziet er best vriendelijk uit… Maar hij heeft wandelschoenen aan. En ik háát wandelen. Dat wordt nooit iets. Klik. Geblokkeerd.”
“Mijn vriendinnen verklaren me voor gek. ‘Je geeft niemand een kans’, zeggen ze. Onzin. Ik geef die mannen juist een kans om mij niet teleur te stellen. Ik doe gewoon aan risicomanagement. Ik ben vijftig-plus, ik heb geen tijd meer voor onzin, voor mannen die niet bij me passen, voor projecten.”
“Snap je? Ik heb mijn leven op orde. Mooi huis, goede baan, fijne vrienden. Het is een mozaïek dat ik zorgvuldig heb opgebouwd. De man die in mijn leven stapt, moet dus van onbesproken gedrag zijn. Een aanvulling, geen werkwoord. En dat zie ik op die site gewoon niet.”
“Het is een parade van slordigheden. Mannen die poseren met een gevangen vis, mannen die maar één foto hebben of mannen die zelf vinden dat ze humor hebben. ‘Met mij kun je lachen.’ Tuurlijk… Stuk voor stuk rode vlaggen. Mijn vinger zweeft dan al boven de blokkeerknop. Het is een automatisme geworden; noem het maar digitale hygiëne. Het ruimt zo lekker op.”
“Natuurlijk verlang ik naar een man. Een arm om me heen. Iemand die vraagt hoe mijn dag was. Maar dan zie ik weer een profiel van iemand die ‘een maatje’ zoekt en dan voel ik het al. De jeuk. Een maatje? Neem een hond! Eet haring met uitjes. Blokkeren.”
“Het is veiliger zo. Niemand kan je kwetsen als je de deur op slot houdt. Geen ongemakkelijke dates, geen stiltes die je moet vullen, geen mannen die uiteindelijk toch anders blijken te zijn dan je hoopte. Teleurstelling is de brandstof die ik niet meer in mijn tank wil.”
“Dus ja, ik blokkeer. Liever de controle over een afwijzing door mezelf dan de pijn van een afwijzing door een ander. Mijn inbox is brandschoon. Een triomf van orde en overzicht. Mijn hart ook, maar dat is tenminste heel. Stil, maar heel.”
“Af en toe, heel soms, is er een profiel dat door mijn strenge selectie komt. Een man met een goede smaak, een intelligent geschreven tekst, foto’s die kloppen. Dan voel ik een flintertje hoop. Een gevaarlijk gevoel. Dan stuur ik snel mijn bericht. Altijd hetzelfde: ‘Leuk profiel. Wat ga jij doen om me over de streep te trekken?’”
“Zijn antwoord is mijn laatste test. Als hij te snel reageert, is hij wanhopig. Duurt het te lang, dan is hij ongeïnteresseerd. En als de tekst me niet direct omver blaast? Klik. Geblokkeerd.”
Deze Single Story is fictief. Het verhaal is 'opgetekend' in Grand Café 'De Nieuwe Kans', dat alleen op digitaal papier bestaat. Dat het allemaal verdacht veel op de werkelijkheid lijkt, is puur toeval. Maar misschien ook niet...