terug

De torenvalk – bidden voor het eten…

maandag 22 maart 2021

Valken zijn edele roofvogels, anders dan bijvoorbeeld een buizerd; een valk dient vaak als model voor de beeltenis van een familiewapen. Ze zijn sierlijk en ook heel snel, een slechtvalk haalt in duikvlucht 389 km. per uur! Nu zul je een slechtvalk minder snel in het wild zien dan zijn bekende familielid, de torenvalk, waar ik deze blog aan wijd. Leuk is, dat de slechtvalk de laatste jaren steeds vaker in Nederland broedt, bijvoorbeeld hoog in een zendtoren van KPN of boven in een energiecentrale. 

De meeste mensen, ook zij die geen vogelaar zijn, kennen de torenvalk. Boeren zijn blij met deze roofvogel, want hij vangt heel wat muizen. Er zijn meer dieren, die het op muizen hebben voorzien; de torenvalk speurt “hangend” in de lucht, eigenlijk klapwiekend tegen de luchtstroom in, of er ver beneden hem een muis rondscharrelt. Een buizerd spant zich minder in, die zoekt ook hoog in de lucht maar cirkelt rondjes op de thermiek. Ik vind het woord roofvogels voor deze vogels eigenlijk ongepast, de Duitsers noemen ze zowel Raubvogel als Greifvogel. Het zijn in wezen de carnivoren uit de avifauna.

De manier van voedsel zoeken van de torenvalk noemen we bidden. Heuh? Een vogel heeft toch geen besef van religie? Steeds als ik een torenvalk aan het werk zie, moet ik denken aan
Bartje, u kent natuurlijk zijn quote: Ik bid niet veur brune bonen, een uitspraak uit het boek “Bartje” van Anne de Vries, uit 1935. In Assen staat een beeld van Bartje, en er zijn veel replica’s in omloop, in Drentse huishoudens, maar ook in Madurodam staat zo’n beeld. Als ik bij vrienden eet, die zelf niet gelovig zijn, vragen ze mij vaak of ik niet moet bidden voor het eten/ Dat vind ik heel respectvol.

Bidden (ik ga weer even naar het Duits) associëren we in het Nederlands met religie. Die link is heel begrijpelijk, maar van het Duitse beten is bijvoorbeeld ook afgeleid: Ich bitte dich ofwel ik vraag je alsjeblieft. Dat doe ik vaak, als ik iets graag wil hebben of als ik graag wil, dat iemand iets voor mij doet. Om iets gedaan te krijgen moet ik er moeite voor doen…
Waar heb ik dat meer gehoord en meegemaakt? Als ik met iemand afspreek voor een date moet ik mij er niet met een Jantje van Leiden vanaf maken. Die torenvalk spant zich ook in om zijn doel te bereiken, van dit overigens prachtige dier kan ik nog veel leren.

Is het niet zo, dat velen – helaas ook hier – er van uitgaan dat de gebraden kippetjes als vanzelf in hun mond vliegen? En dan zijn ze er nog verbaas over, dat een andere gegadigde met hun beoogde “prooi” aan de haal kan gaan of dat ze nul op het rekest krijgen.
Natuurlijk is een vergelijking van een date met een prooi van een torenvalk op z’n zachtst gezegd dubieus. Maar het beeld moge duidelijk zijn. Hoe zou een torenvalk die jaagwijze leren, nadat hij uit het ei gekropen is? Door voordoen van pa en moe torenvalk? Hebben onze ouders ons geleerd, hoe we ons moeten gedragen als we met iemand afspreken? Of hebben we ons dat zelf eigen moeten maken?

Ik denk, dat in vorige generaties andere gewoontes waren, die niet meer passen in deze tijd, die gewoontes zijn als het ware ongeschreven wetten over de omgang van mannen en vrouwen, meisjes en jongens. Hoe zou een torenvalk puber leren hoe hij of zij een andere torenvalk moet ontmoeten? In een eerdere blog gaf ik al aan dat bij veel vogels gekozen wordt voor het leven, daaronder zitten ook veel roofvogels…
Ik genoot, toen ik een torenvalkje in een weiland van een polder aan de rand van Haarlem zag. De sneeuw was weer weg, zijn eettafel was beter te overzien… Misschien krijgen wij meer zin in een date nu het beter weer is… Met inachtneming van de coronaregels, dat weer wel..

geplaatst door Aktivo1 - 2735 keer gelezen