terug

Gebarentaal en gesproken woorden

zondag 20 juni 2021

We hebben de afgelopen maanden regelmatig ’s avonds een persconferentie over de ontwikkelingen rond de coronacrisis kunnen bekijken. Links op het beeldscherm Mark Rutte, rechts Hugo de Jonge en in het midden een dame, die door gebarentaal er voor zorgde dat mensen met een gehoorbeperking ook direct konden meeluisteren. Nu vrijdag 18 juni voorlopig de laatste persmeeting was zullen we ook de gebarentolken gaan missen.

Er waren verschillende gebarentolken, eentje sprong er uit, misschien kwam het door haar uiterlijk, haar uitstraling? Irma Sluis stal de harten van velen, natuurlijk vooral door haar creatieve benadering van de gebarentaal. Iedereen weet nog hoe ze het begrip hamsteren op onnavolgbare wijze wist aan te duiden. In een eerdere blog wees ik daar al op.

Gebarentaal is een vorm van non verbale communicatie, met elkaar communiceren zonder woorden uit te spreken. Iedereen straalt zonder dat hij of zij daar wat aan hoeft te doen iets uit. Aan de gelaatsuitdrukking kan ik zien, hoe het met iemand gesteld is, hoewel er ook mensen zijn, die goed toneel kunnen spelen. Ze zetten dan een pokerface op.
Dat is een emotieloos gezicht. De term is afgeleid van het pokerspel, waar een speler door zijn gezicht in een uitdrukkingsloze mimiek te houden tracht te voorkomen dat zijn tegenstanders te weten komen, welke kaarten hij heeft en welke tactiek er bij het spelen wordt gehanteerd. Het is in het kaartspel ook een combinatie van bluffen en mimiek. Bij sommige kaartspelen zijn er zelfs strikte regels over wat er wel en niet gezegd mag worden, en ook wanneer er gesproken mag worden.

Ooit heb ik een tijdje gedated met een dove vrouw. Ik vond het een mooie ervaring, omdat ik veel bewondering had voor de manier waarop zij zich ondanks haar beperking redde. Toen besefte ik, hoe belangrijk de communicatie via het gesproken woord is. Liplezen en gebarentaal kunnen dit niet of slechts deels vervangen.
Wanneer ik met iemand in gesprek ben kijk ik de ander ook aan. Haar / zijn ogen kunnen mij ook veel vertellen; ooit had ik een afspraak met een dame, die het hele uur, dat we met elkaar spraken haar zonnebril ophield. Ogen spreken, alleen in dat geval duidelijk niet.

Niet iedereen is even goed gebekt, Er zijn sprekers en mensen, die vooral aanhoren. Ik geloof niet, dat op één van beiden wat valt af te dingen. Wel ben ik tegen verbaal geweld. Af en toe ben ik getuige van een gesprek tussen twee dames, waarbij eentje voor 90 % van de tijd aan een stuk door aan het woord is. Zou die tong na al dat ratelen niet een keer versleten raken? Voor toekomstige transplantatie is -ie absoluut niet meer geschikt.

Ook bij een date kan het gebeuren, dat een van beiden onafgebroken praat over wat hem bezig houdt. Ik heb gehoord van dates, waarbij iemand het enkel over de eigen liefhebberijen had. Er werd nauwelijks gevraagd naar de dagbesteding van de ander…
Velen gebruiken hun handen ook om hun woorden kracht bij te zetten. Gesticuleren is in veel culturen standaard een onderdeel van het gesprek. Het is even wennen, soms is het zelfs confronterend, als je in zo’n contact verzeild raakt. Neem je die handelwijze over? Ik denk dat dit weinig zin heeft, zoiets moet in je zitten.

Al met al is het niet altijd eenvoudig om wat je wil overdragen, wat op je hart ligt zodanig uit te spreken en te laten zien, dat het goed landt bij je gesprekspartner. Hoe gaat dat bij een date? Een van de ergste situaties is als er een stilte valt; ook als de reacties in woord en gebaar tegenvallen. Kun je je daar goed op voorbereiden? Volgens mij heb je dat niet altijd (geheel) in de hand..

geplaatst door Aktivo1 - 3017 keer gelezen