terug

Voor wat hoort wat – maar is dat altijd zo?

maandag 2 augustus 2021

Pecunia non olet, geld stinkt niet.
In de maatschappij is het nu eenmaal zo, dat maar een paar dingen altijd gratis zijn. De zon (als ze überhaupt door de wolken schijnt), de lucht die ik inadem, de regen die in mijn tuin de plantjes te drinken geeft. Voor andere zaken moet ik mijn beurs trekken, ik moet ze ruilen met iets wat ik zelf kwijt wil of ik moet een dienst verrichten, waardoor ik beloond word, al dan niet door een aanpassing van de stand op mijn bankrekening.

Er is dus iets als prestatie gekoppeld aan het ontvangen van een beloning. Voor niets gaat de zon op… Ooit zat ik bij de padvinderij. Eens per jaar gingen de padvinders langs de deuren om geld te verdienen voor hun groep, onder het motto “Heitje voor een kwarweitje”. Als je voor diegene waar je aanbelde een boodschap deed, de straat veegde of in huis wat schoonmaakte kreeg je een kwartje. Sommige “klanten” gaven zelfs meer.. Herinnert u zich nog de zegeltjes, die op de deur of deurpost geplakt werden, als teken dat daar al een katweitje gedaan was? Veel kwartjes opgeteld vormden een leuk bedrag voor de scouting.

Het Jiddische woord hei betekent 'vijf'; het gaat terug op de vijfde letter van het Hebreeuwse alfabet, hee, die 'vijf' als getalswaarde heeft. Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (EWN) vermeldt dat heitje oorspronkelijk een Bargoens woord is. Het is een verkorting van heitbas ('vijf stuivers'). Een heitje was dus een kwartje. (bron: Onze Taal).

Misschien ziet u het als een zwaktebod, maar ik zou de titel van deze blog graag willen relativeren. Voor wat hoort wat klinkt erg materialistisch. Ik word vertederd als iemand spontaan mij iets geeft of aanbiedt voor mij wat te doen, zonder dat ik daar op voorhand wat tegenover heb gezet. Tegenwoordig word je vaak aangeklampt op allerlei plaatsen, bijvoorbeeld voor een station, door mensen die geld vragen voor iets te eten of te drinken. Vooropgesteld dat ze oprecht behoefte aan een hapje hebben, ik geef nooit geld. Liever stap ik dan een snackbar in en bestel wat voor ze. Wat ze niet leuk vinden, ze willen geld zien…. En zelf bepalen wat ze er mee willen doen!
In ruil voor zo’n geste kan ik toch niets terug verwachten?

Ik kwam vroeger op verjaardagen waar sommige gasten een bedrag(-je) in papiergeld gaven. Net als de andere aanwezigen lieten ze zich behoorlijk verwennen. Naar verluidt was het in sommige boerenfamilies ook gebruikelijk een jarige zo te bedenken, maar dan werd verwachten de gasten weer wel, dat zij van het begin van de middag tot laat in de avond overvloedig te eten en te drinken kregen. Het verjaardaghotel dus. Daarbij waren dan vaak de dames de klos bij het maken van de hapjes en het bedienen… Over “de goede oude tijd” gesproken..

Hoe vaak heb ik niet uit de communicatie via een algemene chat of uit contacten met daters de klacht moeten lezen en horen, dat degene, die bij een date betaalt daarvoor iets terug wil zien. Het kan een paar kanten op. Wanneer een dame er aan het eind van de eerste afspraak er op aandrong de rekening te mogen betalen, kwam het er doorgaans op neer, dat ze geen tweede afspraak wilde. Ook werd ik wel eens getrakteerd, als ik een lange reis overhad voor een ontmoeting.

Andersom heb ik gehoord, dat van dames, die bij een date uitbundig gefêteerd werden door hun gesprekspartner verwacht werd, dat ze hem in ruil daarvoor een “leuke” avond zouden bezorgen. Ik denk dat splitten – tenzij het gaat om een drankje – veel onduidelijkheid kan voorkomen. Als beiden evenwel aanvoelen, dat het traditionele patroon gevolgd kan worden moet dat ook weer mogelijk zijn. “Waar broeken zijn, betalen geen rokken”.. Dit gaat tegenwoordig ook niet op, veel dames dragen een modieuze pantalon.

In relaties is het dilemma van iets geven en wat terug verwachten nog groter. Wat is het goed dat het gebruikelijke rollenpatroon van de man, die het geld inbrengt en de huisvrouw, die voor de kinderen zorgt in de laatste pakweg 50 jaar doorbroken is. Het is goed, dat er daarom heldere afspraken zijn over wat ieders taak en inbreng is in een relatie. Soms moet dat zelfs op papier staan. Het lijkt een beetje kil, afstandelijk, maar daarmee voorkom je veel narigheid.

geplaatst door Aktivo1 - 2860 keer gelezen