terug

Inzet, aanzet: de Z, meer dan de laatste letter van het alfabet

donderdag 10 maart 2022

Het alfabet is niet in iedere taal gelijk. Er zijn talen met meer en met minder letters. In de westerse wereld bestaat het doorgaans uit 26 letters, maar zelfs in Europa zijn er verschillen. Ooit moest ik op school het (klassiek-) Griekse alfabet opdreunen, voor de letter O heb je twee verschillende letters, de o (omikron), de korte O, zoals wij die kennen in het woord kloppen en de Ω, (Omega), die wij hebben in het woord scholen. Die Omega is tevens de laatste letter van het Griekse alfabet, waar wij afsluiten met de Z.

Ook al is het de laatste, we mogen de Z niet veronachtzamen. Zonder Z’s zou zeker heel wat ontbreken, dat kan zijn zusje S niet goedmaken. Vandaag is de Z aan zet.
In het woord zullen wijst de Z naar de toekomst. De Z is een doe-letter. Als ik tegen iemand dam of schaak doen we om beurten een zet. En vergeet de voorzet niet van een speler van Ajax! De Z kan ook weer statisch om de hoek kijken, als ik het woord bezet bezie. Dat herinnert aan droevige tijden in onze geschiedenis, maar ook aan iets, waar ik zo dadelijk op terugkom.

Het mooiste combinatiewoord van de Z vind ik evenwel inzet. Dat kan en wil ik enkel positief opvatten. Tijdens de coronacrisis is er herhaaldelijk in de media gewag gemaakt van de inzet van medisch personeel, politie, handhavers, vakkenvullers. Zij hebben zich lang geweldig ingespannen voor hun medemensen en eigenlijk voor ons allemaal! Inzet kan ik ook zien als een houding; als we ons hier op een datingsite aanmelden hangt het af van onze inzet en van diegenen, die ons benaderen, of we na verloop van tijd bezet zijn.

Dat woord bezet duidt op beperking, afsluiting. Of niet? De term die dan door mijn hoofd giert is: Vrijheid in gebondenheid, een iets andere interpretatie van Friends With Benefits. Ik vraag me af, hoeveel mensen langere tijd ervaring hebben met FWB, zonder dat dit eindigde met E.O. Einde oefening. Nu liggen de letters FWB wel nog steeds tussen de A en de Z.

Wat is de opzet van dit alles? Een bezinning over de woordkeuze, over de diepere betekenis van woorden, over de mogelijkheden die onze taal biedt. En eigenlijk wat filosoferen over de letter Z die als laatste letter van het alfabet niet zo populair is als bijvoorbeeld een G. Als ik vroeger op de Lagere School een rekenopgave goed maakte zette de juf er een G (van Goed) bij. De G is ook de eerste letter van Geweldig, Grandioos, Groots.. De Z gold op school voor Zwak.

Hebben jullie ook een bepaalde letter waar je iets mee hebt? Een favoriet? De letter M was vooral vroeger bijvoorbeeld in Brabant en Limburg erg geliefd, simpelweg door de voornamen (Marian, Maria). Maar wellicht heb je iets met een andere letter…
Die M staat wel een beetje na het Midden van het alfabet…

Ik had vroeger een lichte voorkeur voor een M maar om een andere reden: ik was vroeger jaloers op jongens die Mark of Maarten heetten. Met Sinterklaas kreeg iedereen een chocolade letter, die verband hield met een van de voornamen; vroeger waren de letters M zwaarder, er viel dus meer van te snoepen… Mijn vader werkte ooit bij Droste, dus er ging regelmatig chocola bij ons over tafel…

geplaatst door Aktivo1 - 2676 keer gelezen