De jaknikker of ja - knikster
maandag 9 mei 2022
Een jaknikker is de populaire benaming voor het bovengrondse deel van een pomp die aardolie uit de grond oppompt. Deze methode is nodig op plaatsen waar de aardolie taai en stroperig is en niet door middel van opstuwend water of gas spontaan naar boven komt. In Nederland waren van 1948 tot 2013 bij Schoonebeek in Drenthe en in Zuid-Holland jaknikkers van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) actief. De gemeente Emmen besloot begin 2014 dat de jaknikker aldaar vooralsnog zou blijven functioneren. (Bron: Wikipedia). De beweging van dit werktuig lijkt met een beetje fantasie op iemand, die met zijn hoofd ja knikt.
Kort na de Tweede Wereldoorlog was ook Nederland nog een vrij patriarchale samenleving. De man was hoofd van het gezin, hij was alleenverdiener, vrouwen moesten na hun huwelijk vaak ontslag nemen. Dat is in de afgelopen vijftig jaar ingrijpend veranderd.
Die verandering heeft niet alle lagen van de maatschappij gelijkmatig plaatsgehad. Er is een verschil tussen de steden en het platteland. In een gezin had voorheen een man altijd het hoogste woord, hij bepaalde wat er ging gebeuren en de anderen volgden hem slaafs. Dat waren dan dus jaknikkers.
Er zijn ook nu in vriendschappen en relaties jaknikkers. Het allerbekendste voorbeeld is de pantoffelheld. Ontelbaar zijn de cartoons en grappen die daarover zijn gemaakt. Het is bijzonder dat daarin steeds de man als de volgzame, de sul wordt weggezet. Het mannetje dat steeds maar ja en amen zegt op alles wat zijn vrouw hem vraagt, zelfs wat ze hem opdraagt. Ik heb al aangehaald, dat vroeger veel relaties de rolverdeling juist andersom was.
Het ja knikken is ook een houding die je tegenkomt bij een ontmoeting. Beide daters stellen zich aan elkaar voor, er worden wat beleefdheden uitgewisseld, en dan? Het gesprek kan gaan over onderwerpen, waarover elk van beiden een verschillende mening heeft. Sommigen zullen dan controversiële punten uit de weg gaan, om de ander niet af te schrikken.
In een ander geval worden die heikele zaken juist wel aangedragen. Hoe belangrijk is dan de reactie van de gesprekspartner! Beaamt hij of zij wat er aangedragen wordt, komt-ie duidelijk met een eigen mening op de proppen, of wordt er geprobeerd na de monoloog van de gesprekspartner een ander onderwerp aan te snijden?
Niet iedereen is verbaal even sterk, we zijn nu eenmaal niet allemaal even goed van de tongriem gesneden; ook het luisteren is niet allen gegeven. We horen wel, maar goed luisteren en het opnemen, en er zo mogelijk wat mee doen is een tweede! Dat speelt niet alleen bij een dategesprek, maar ook bij een telefoontje. Daar komt nog een extra handicap bij om de hoek kijken; je ziet de ander niet. Beeldbellen, bijvoorbeeld via Skype, is dan een mooi alternatief.
Ik vraag mij wel af, of een gesprek, waarbij de gesprekspartners verschillende standpunten hebben, alleen geslaagd is wanneer een van de twee zijn of haar mening bijstelt of klakkeloos instemt met wat de ander propageert. Heeft niet iedereen het recht op een eigen mening?
Vaak maak ik mee, dat in een gesprek men elkaar van het gelijk wil overtuigen, het kan zelfs zover gaan dat het gesprek pas eindigt, als een van tweeën door de knieën is gegaan. Dan moet degene, die in het gelijk gesteld is toch ook merken, dat dit niet van harte is gegaan? En is het niet zo, dat velen maar de ander gelijk geven, domweg om van het gezeur af te willen zijn?
Mogelijk ligt het jaknikker of ja knikster zijn in iemands karakter, of komt deze eigenschap door de vrees voor escalatie van een discussie in onvriendelijkheden; op een gegeven ogenblik kan de conversatie zelfs ontaarden in een ruzie. Dan gaat het niet meer om de inhoud maar om de vorm. Het toverwoord blijft natuurlijk respect, voor elkaars persoon maar ook voor ieders standpunt. Mag ik jullie allen fijne, liefdevolle gesprekken toewensen?
geplaatst door Aktivo1 - 2923 keer gelezen
Vorige berichten
Over vulkanisme en liefde
Vulkanisme is een van de meest heftige natuurverschijnselen waardoor je als mens soms een gevoel van onwerkelijkheid krijgt als je er langer over nadenkt.
We leven op een enorme bol met een kern van vloeibaar metaal. En onder de aardkorst die op sommige plaatsen dun is, zit vloeibaar gesteente dat na miljoenen jaren nog niet is afgekoeld. Via nieuwe of bestaande barsten perst dit gesteente zich soms met enorme kracht naar buiten en dan noemen we dat een vulkaan. Ze zijn overal, ook voor onze kust. De meeste zijn inactief maar dat zegt niet dat ze morgen niet kunnen uitbarsten. Soms wordt een vulkaan volkomen onverwacht weer actief, Sommige vulkanen zijn regelmatig actief zoals op IJsland en Hawaii. Overeenkomst van alle vulkanen is dat ze ondanks alle kennis die is opgedaan door bestudering van voorgaande uitbarstingen en de modernste meetapparatuur, het nog steeds niet mogelijk is te voorspellen of een vulkaan zal uitbarsten, wanneer dat gebeurt en hoe heftig dat gaat worden.
De overeenkomsten tussen vulkanisme en liefde, (verliefdheid) zijn wel duidelijk. En hoewel de wetenschappers hier wellicht nog meer onderzoek naar hebben gedaan dan naar dat andere natuurverschijnsel heeft dat nog maar weinig opgeleverd. Het is Inmiddels bekend dat het hart hierbij geen enkele rol speelt dat is gewoon een fenomenale pomp. Het gebeurt allemaal in de hersens en er is een bijzondere cocktail van hormonen voor nodig. En tioch blijven we hartjes sturen terwijl hersentjes meer toepasselijk zouden zijn. Maar hoe, waarom, hoe lang, hoe heftig en tig andere vragen zijn nog niet beantwoord. De een vindt dat wel prima, want een beetje mysterie in het leven mag toch best. Een ander kan bijna niet wachten op de verliefdheidspil. De juiste cocktail van hormonen voor beiden en de liefde kan beginnen. Is de pil uitgewerkt neem je gewoon een nieuwe dosis. Een duizelingwekkende gedachte, nooit meer eenzaamheid en alle datingsites kunnen worden opgeheven en bloggers hebben wel wat beters te doen dan schrijven.
Een andere gedachte nog over datingsites en daarvoor moet ik 1964Pete bedanken. In eerste instantie zoek ik hier vriendschap, ook daar is de site immers ook voor bedoeld. Daarvoor is ook een klik nodig maar er zijn verder minder ‘hobbels’ te nemen. Maar ik werd nieuwsgierig gemaakt naar de functie ‘zoeken’ hier. En inderdaad zijn er volgens het algoritme op 50+ tientallen vrouwen die een 100% match zijn met me. Dat zou toch moeten inhouden dat we zonder veel moeite een stel zouden kunnen worden met de juiste cocktail en alles wat er verder bijhoort. Betekent dat dan dat het gezegde dat iemand die op zoek is naar een partner juist is: geen handvol maar een land vol? Tenslotte zijn niet alle vrouwen die ern partner zoeken hier ingeschreven. Hoe groot zou het aantal 100% matches dan in totaal zijn? Honderden of zelfs duizenden? Wat zegt dat dan weer over liefde? Er is ook een meer romantische opvatting dat een mens maar een echte grote liefde in zijn leven zal kennen, die voorbestemd is maar niet per se hoeft uit te komen. Andere relaties kunnen dan best fijn zijn maar kunnen niet eens in de schaduw staan van die ene ware liefde. Wie het weet mag het hietonder zeggen.
Thuis
Zo, lekker kontje, dacht ik, toen ze wegliep.
Dat was wellicht niet per se een gepaste gedachte na ons gesprek, maar gedachten leiden een vrij autonoom bestaan. Je kunt er zo weinig tegen doen. Ze hooguit achteraf betreuren, maar om onkruid te wieden, moet het eerst opkomen, al zou ik mijn gedachte over haar kont niet als onkruid willen afdoen. En daarbij, wat de een onkruid noemt, is voor de ander een prachtige plant.
We stonden op het brood te wachten. De bakker die het brood op de camping bezorgde, was weer eens te laat. Ze zei, dat ze de dag erop weer naar huis ging en toen ik haar vroeg waar thuis was, was haar antwoord dat thuis voor haar niet met een plek te maken had, maar meer met mensen en dan vooral die ene. Nee, die was er nu niet, maar ze had het wel gekend en daarom wist ze dat ze thuis was in zijn armen, waar dan ook. Ik vond het, hoe interessant ook, nog wel zware kost om tien over acht, het was al erg warm, maar zij stak enthousiast van wal. Een lange stoet aan schrijvers, dichters, filosofen en zelfs schilders passeerde de revue om haar invulling van het begrip thuis kracht bij te zetten. Mijn enige bijdrage aan het gesprek bestond uit een verwijzing naar het liedje Hier van Stef Bos en Fernando Lameirinhas, wat ik alleen maar ken, omdat ik het altijd in de les behandel.
De bakker bracht verlossing. Ze nam haar brood, ik wenste haar wel thuis, ze draaide zich om, liep weg en ik dacht mijn ongepaste gedachte.
Ik ben inmiddels ook weer thuis. Er is niet veel veranderd. Ja, de kleur van het duinbos waarop ik uitkijk, was eind mei groen en is nu geel, maar de struiken en bomen hier hebben welbeschouwd weinig te klagen in vergelijking met hun verkoolde collega's op de zwartgeblakerde vlaktes en hellingen in een groot deel van Zuid-Frankrijk.
Mijn thuis is geloof ik toch meer een plek dan een mens. Natuurlijk zou die plek wel heel erg beïnvloed worden door de aanwezigheid van een ander, dat wel. Ik moet er niet aan denken. Alhoewel, zo'n kont zou enige onderhandelingsruimte bieden.
Rollenspel
Ze kwamen me weer goed van pas de afgelopen weken, de adviezen van de psychiater die mijn huwelijk had gefileerd: ‘Je hebt je te veel in hem ingeleefd,’ zei ze. Ze had tien minuten de tijd voor tien gesprekken van een uur, die psychiater, want ze ging met zwangerschapsverlof. Wat ik toen geen probleem vond. Later eigenlijk wel: Ze zei ook dat ik ‘nog heel’ was, maar zo heel was ik nou ook weer niet. Ach, in deze beknopte vorm is het voor mij wel gemakkelijker te onthouden allemaal. ‘Ga nooit meer met hem in discussie’, dat zei ze ook.
Dit is een datingsite: Een soort club van mensen die elkaar niet kennen en die de club verlaten zodra ze wel iemand hebben leren kennen. Dit is een bijzondere datingsite; een datingsite met extra mogelijkheden om het ‘thuiskomen’ succesvol te laten verlopen: Things2Share, en de blogs. Met plaatjes, muziek filmpjes, tekstjes en teksten vertellen we elkaar alvast wie we zijn. Hoe leuk, hoe gevoelig, en hoe geïnteresseerd in de wereld om ons heen enzo. De persoonlijke berichten bestaan alleen uit woorden. Nu lijkt het mij logisch dat twee vreemden die elkaar mails sturen, zich in de ander proberen in te leven om het geschrevene goed te begrijpen: getypte woorden zijn soms niet meer dan het makkelijke buitenste schilletje van een mens. Trouwens, ik heb ooit gepleit voor het plaatsen van een handgeschreven brief bij een profiel, om meer inzicht te verkrijgen in de rafelrandjes van iemands karakter. Naïef, natuurlijk. Wie zich achter een onechte foto kan verstoppen, kan zich ook verstoppen achter een onechte handgeschreven brief. Maar ja, dit is wel een datingsite; het is echt de bedoeling om elkaar bij wederzijdse belangstelling uiteindelijk in de ogen te zien. En wie ben jij dan?
Nu is een date afspraak nakomen niet de meest opvallende eigenschap van iemand die, ondanks een uitvoerige mailwisseling, niet lijkt te willen laten zien wie hij echt is. En dan vergaat het mij net zoals De Kleine Prins, die ontdekte dat alle tijd die hij aan zijn roos had besteed, die roos juist zo belangrijk voor hem maakte.* Wat te doen? De adviezen van die psychiater als verouderd beschouwen en mij volledig in deze onbekende man verliezen? Er zijn in de loop der jaren immers zoveel nieuwe inzichten ontstaan in de psychiatrie; misschien zou ik nu een totaal ander advies krijgen?
Nee, ik heb een beter idee, een veel beter idee: we maken er een Larp Date van! LARP is een rollenspel zonder publiek; elke deelnemer speelt een zelf bedacht personage, passend bij een vooraf afgesproken thema. Bij deze date hoeft het thema niet als vanzelfsprekend een liefdesverhaal te zijn, lijkt mij, dit is immers een eerste ontmoeting. Hoewel, bestaan er eigenlijk verhalen die niet over de liefde gaan? Oh ja, Macbeth van Shakespeare, het koningsdrama vol bloed en verleiding; daarin is wellust uitsluitend machtswellust. Dan kan ik mijn zwartfluwelen heksenjurk weer eens dragen, en hij kan Macbeth zijn, met krullenpruik, baard, en een hoed met een brede, slappe rand. Of zou hij meer fantasie hebben en voor een minder realistisch personage kiezen? Hoe dan ook, we ontmoeten elkaar - en dan, na wat inleidende zinnetjes, gebeurt het. Hét. Die stem, die lach, die handen, die manier van bewegen, die half verscholen ogen. We leggen onze maskers af, en we vallen elkaar haast huilend van opluchting in de armen. En we leefden nog lang en gelukkig.
*uit ‘De Kleine Prins’, van Antoine de Saint-Exupéry