De jaknikker of ja - knikster
maandag 9 mei 2022
Een jaknikker is de populaire benaming voor het bovengrondse deel van een pomp die aardolie uit de grond oppompt. Deze methode is nodig op plaatsen waar de aardolie taai en stroperig is en niet door middel van opstuwend water of gas spontaan naar boven komt. In Nederland waren van 1948 tot 2013 bij Schoonebeek in Drenthe en in Zuid-Holland jaknikkers van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) actief. De gemeente Emmen besloot begin 2014 dat de jaknikker aldaar vooralsnog zou blijven functioneren. (Bron: Wikipedia). De beweging van dit werktuig lijkt met een beetje fantasie op iemand, die met zijn hoofd ja knikt.
Kort na de Tweede Wereldoorlog was ook Nederland nog een vrij patriarchale samenleving. De man was hoofd van het gezin, hij was alleenverdiener, vrouwen moesten na hun huwelijk vaak ontslag nemen. Dat is in de afgelopen vijftig jaar ingrijpend veranderd.
Die verandering heeft niet alle lagen van de maatschappij gelijkmatig plaatsgehad. Er is een verschil tussen de steden en het platteland. In een gezin had voorheen een man altijd het hoogste woord, hij bepaalde wat er ging gebeuren en de anderen volgden hem slaafs. Dat waren dan dus jaknikkers.
Er zijn ook nu in vriendschappen en relaties jaknikkers. Het allerbekendste voorbeeld is de pantoffelheld. Ontelbaar zijn de cartoons en grappen die daarover zijn gemaakt. Het is bijzonder dat daarin steeds de man als de volgzame, de sul wordt weggezet. Het mannetje dat steeds maar ja en amen zegt op alles wat zijn vrouw hem vraagt, zelfs wat ze hem opdraagt. Ik heb al aangehaald, dat vroeger veel relaties de rolverdeling juist andersom was.
Het ja knikken is ook een houding die je tegenkomt bij een ontmoeting. Beide daters stellen zich aan elkaar voor, er worden wat beleefdheden uitgewisseld, en dan? Het gesprek kan gaan over onderwerpen, waarover elk van beiden een verschillende mening heeft. Sommigen zullen dan controversiële punten uit de weg gaan, om de ander niet af te schrikken.
In een ander geval worden die heikele zaken juist wel aangedragen. Hoe belangrijk is dan de reactie van de gesprekspartner! Beaamt hij of zij wat er aangedragen wordt, komt-ie duidelijk met een eigen mening op de proppen, of wordt er geprobeerd na de monoloog van de gesprekspartner een ander onderwerp aan te snijden?
Niet iedereen is verbaal even sterk, we zijn nu eenmaal niet allemaal even goed van de tongriem gesneden; ook het luisteren is niet allen gegeven. We horen wel, maar goed luisteren en het opnemen, en er zo mogelijk wat mee doen is een tweede! Dat speelt niet alleen bij een dategesprek, maar ook bij een telefoontje. Daar komt nog een extra handicap bij om de hoek kijken; je ziet de ander niet. Beeldbellen, bijvoorbeeld via Skype, is dan een mooi alternatief.
Ik vraag mij wel af, of een gesprek, waarbij de gesprekspartners verschillende standpunten hebben, alleen geslaagd is wanneer een van de twee zijn of haar mening bijstelt of klakkeloos instemt met wat de ander propageert. Heeft niet iedereen het recht op een eigen mening?
Vaak maak ik mee, dat in een gesprek men elkaar van het gelijk wil overtuigen, het kan zelfs zover gaan dat het gesprek pas eindigt, als een van tweeën door de knieën is gegaan. Dan moet degene, die in het gelijk gesteld is toch ook merken, dat dit niet van harte is gegaan? En is het niet zo, dat velen maar de ander gelijk geven, domweg om van het gezeur af te willen zijn?
Mogelijk ligt het jaknikker of ja knikster zijn in iemands karakter, of komt deze eigenschap door de vrees voor escalatie van een discussie in onvriendelijkheden; op een gegeven ogenblik kan de conversatie zelfs ontaarden in een ruzie. Dan gaat het niet meer om de inhoud maar om de vorm. Het toverwoord blijft natuurlijk respect, voor elkaars persoon maar ook voor ieders standpunt. Mag ik jullie allen fijne, liefdevolle gesprekken toewensen?
geplaatst door Aktivo1 - 2626 keer gelezen
Vorige berichten
Een feestje voor iedereen hoewel
Als ik dit schrijf is het 27 april 2026, Koningsdag. Normaliter is maandag de meest saaie dag van de week. Veel winkels zijn dicht, het deel van de bevolking, dat nog betaald werk doet is vaak niet thuis. Vandaag gaan overal de vlaggen uit, men gaat feestvieren, er zijn vrijmarkten waar jong en oud overbodige en overjarige spullen proberen te slijten aan de voorbijgangers.
Een andere optie is de televisie-uitzending van het bezoek van Willem en Maxima, zo kan ik van mijn luie stoel wat van de feestvreugde meepakken. Ik zie ze nu schaatsen op een kunstijsbaan in Dokkum, een herinnering aan de Elfstedentocht.
De titel van dit blog eindigt met hoewel. Dat woord betekent een nuancering. Er zijn mensen die niet of maar voor een deel in de feestvreugde kunnen of willen delen.
Natuurlijk is het prachtig, dat onze koning en koningin zich nu zo laagdrempelig profileren in de samenleving en de afstand tussen hen en “het gewone volk” kleiner hebben gemaakt. Hun sportieve opstelling helpt daar zeker mee.
Er zijn velen, die om persoonlijke redenen de blijdschap van de feestvierders niet in hun leven ervaren. Denk aan de ziekenhuizen waar de bewoners wat er vandaag in Dokkum gebeurt wel op de tv meemaken maar mogelijk hierdoor herinnerd worden aan de tijd, waarop ze actief aan deze feestjes mee konden doen.
Er zijn naast Koningsdag nog meer feestjes ook in de persoonlijke levenssfeer waar niet iedereen volledig aan kan meedoen. Elke stad en dorp heeft wel iets waar alle inwoners van kunnen genieten, waar ze ook bij ingeschakeld worden om wat er plaats vindt tot een succes te maken. Door de hulp van vrijwilligers en vaak met financiële steun van de gemeente en sponsors krijgen deze feestjes gestalte. Gelukkig worden dan die mensen, die beperkt zijn in hun mobiliteit, dikwijls geholpen om ook mee te kunnen doen.
Wie kort voor deze feesten iets naars heeft meegemaakt, denk aan een overlijden van een familielid, een scheiding, heeft wellicht moeite met hoe de meesten in zijn of haar omgeving zo’n dag beleven. Laten we weer wel proberen te genieten wat er op een dag als Koningsdag op ons afkomt. Ik genoot van de uitvoering van Bohemian Rhapsody in Dokkum en daarna het klokkenspel van het carillon met Merck toch hoe sterck… Elf jaar geleden was ik ook in Dokkum en toen speelde het carillon die oude hymne ook. Toen was het niet zo druk, ik waande mij in de zestiende eeuw. Wat een tegenstelling, deze twee toppers uit een recent en ver verleden. Kun je aan de mate van het applaus afmeten hoezeer het gebrachte op prijs wordt gesteld? Of is het handenklappen een loos gebaar?
Hoe kun je een feest zo maken dat zoveel mogelijk mensen er aan deel nemen en er ook van genieten? Je kunt het niet iedereen naar de zin maken.
Dat geldt ook in klein verband. Als ik met een vriendin op stap ga en we een muzikaal programma bijwonen, dan zal niet alles haar en anderzijds mij als muziek in de oren klinken, hoewel dat niet aan de uitvoerenden ligt. Dat verschil in smaak moeten we respecteren. In een twee-eenheid zal het reageren op een voorstelling niet eenduidig zijn. Ik geloof dat je best eerlijk je mening mag geven ook al is die anders dan van je partner!
In de televisie-uitzending van Koningsdag spraken de reporters regelmatig toeschouwers aan om hen te vragen hoe zij het vinden. Die reacties zijn dan heel spontaan, maar hoe zeer wordt zo’n reactie beïnvloed door de bijzondere situatie: iets zeggen terwijl je live op tv bent?
Hopelijk hebben jullie allemaal 27 april 2026 beleefd als een leuke, inspirerende dag.
Puzzelstukjes
Puzzlestukjes
Scrollen op een datingsite. Profiel na profiel, foto’s na foto’s komen voorbij, aangevuld met veel, of weinig tekst. Teksten over vaardigheden, opleidingen, hobby’s en last but least verlangens. Glimlachen op zonnige stranden, stoere foto’s op motorsycles, sportieve foto’s hoog in de bergen en diepzinnige teksten om indruk te maken. Zoveel keuzes die er te maken zijn, dat je spreekwoordelijk door de vele bomen het bos niet meer ziet. Tenzij er een moment komt, dat je even stilstaat bij een foto en de belangstelling wordt gewekt. Een altijd al aanwezige aantrekkingskracht van een diepgeworteld beeld die je gevoelens wakker schudden. Het is net zoals het zoeken naar een boek in de bibliotheek. Je bekijkt de cover en ziet de Titel. Afgaan op wat in eerste instantie, de kaft, je belangstelling oproept, wil nog niet zeggen, dat de inhoud jouw gevoel en interesse zou kunnen bekoren. Ales beschouwd vanuit de buitenkant.
De cover van een boek zal proberen te tonen waar de inhoud, het verhaal over gaat. Hoe verhelderend, of aanlokkelijk ook, het wil nog niet zeggen, dat de schrijfstijl, of het verhaal aanspreekt. Je kunt een foto analyseren, misschien dat de achtergrond iets meer over de persoon vertelt. Dat die rommelige kamer misschien wel een plek is, waar iemand urenlang muziek maakt. Of een achtergrond met alleen maar boeken. Een boekenwurm? En wie weet is die nors kijkende persoon op de foto wel iemand met heel veel humor. Je kunt de puzzel proberen te leggen, maar de belangrijkste stukjes zitten nog in de doos. Het beeld dat getoond wordt, waar je naar kijkt, is niet volledig.
Sommige verhalen beginnen pas wanneer je verder kijkt dan de buitenkant. Het onvolledige beeld zou veel meer kunnen zeggen, dan dat je op het eerste moment meent waar te nemen. En… misschien moeten we niet te snel oordelen, maar wel nieuwsgierig durven te zijn. Om het hele verhaal te leren kennen zul je de bladzijde moeten omslaan.
Liefs,
Monique
Single Story Finale: de Schrijver
“Twaalf verhalen. Twaalf gasten aan de stamtafel van ‘De Nieuwe Kans’. Hun uitspraken heb ik verwerkt in monologen die je hebt kunnen lezen. In volgorde van opkomst: van de Klusser tot de Blokkeerster.”
“Weet je nog? De Klusser, die gelooft dat je een relatie bouwt met wat je doet, niet met wat je zegt. De Blokkeerster, die uit angst voor pijn bijna iedereen bij voorbaat al de deur wijst.”
“Daartussen onder meer de Acteur, die voor elke date een nieuwe rol speelt en niet meer weet wie hij zelf is. Ik presenteerde ze als losse portretten, een curieuze verzameling van de moderne, zoekende mens. Je hebt ze stuk voor stuk leren kennen. Misschien herkende je er een ex in, of een vriend. Of je dacht: 'Godzijdank, zo ben ik niet.' Maar de hele tijd keek je in mijn spiegel.”
“Er was geen Grand Café 'De Nieuwe Kans'. Alleen maar ik. En elke keer een leeg Word-bestand om mee te beginnen. Die personages kwamen niet binnenlopen; ik heb ze uit mezelf getrokken. Elk verhaal was een poging om een deel van mijn eigen chaos vorm te geven.”
“Naast de Klusser, de Blokkeerster en de Acteur ben ik voor een deel de Zakenman, die een relatie ziet als een slimme deal waar beide partijen beter van worden. Ik ben ook de Minimalist, die zoekt naar pure eenvoud in een ander, maar een normaal gesprek al te veel kan vinden. Ik herken de drang van de Vita-vrouw, die stilstand als de grootste vijand ziet en iemand zoekt die haar tempo kan bijbenen. En ik herken de oppervlakkige schittering van de Glamour Lady, voor wie het leven een perfect plaatje moet zijn waar alles en iedereen in past.”
“Dus bouw ik muren. Ik filter en analyseer, hopend op een perfectie die niet bestaat. Soms ben ik de Energeticus, die een diepe, spirituele klik zoekt en gewone afspraakjes oppervlakkig vindt. Een ander moment lijk ik op de FOMO-vrouw, die constant bang is iets beters te missen en daarom nooit echt kiest.”
“Soms wil ik, net als de Bourgondiër, het leven liever proeven met een goed glas wijn dan erover te praten. Maar dan neemt de Activiste in mij het over, die een partner zoekt als een bondgenoot in de strijd voor een betere wereld. En terwijl de Reizigster in mij droomt van een enkeltje naar een ver oord, schreeuwt een ander deel dat de basis hier, thuis, eerst op orde moet zijn.”
“Elk personage is een uitvergroting van een van mijn eigen tegenstrijdigheden. Een deel van mij dat de controle wil. Een deel dat wil ontsnappen. Een deel dat snakt naar diepgang en een deel dat bang is voor wat het daar zal vinden. Ik heb ze opgeschreven om ze te kunnen zien, om ze op afstand te houden. Maar ze zijn niet ‘zij’. Ze zijn ‘ik’.”
“Ik dacht dat ik door te schrijven een soort van ultieme handleiding voor de liefde zou vinden. De definitieve blauwdruk. Maar ik heb alleen een spiegelpaleis gebouwd. En voor alle duidelijkheid: ik heb geen last van een meervoudige persoonlijkheidsstoornis. Dit is echt geen klinisch geval, dit is gewoon de warboel van een man die op de meest onvoorspelbare momenten te veel nadenkt.”
“Ik heb dates gehad. Ik heb tegenover een vrouw gezeten waarin mijn zakelijke kant een perfecte match zag, terwijl de levensgenieter in mij bijna doodging van verveling. Ik had een date die me intellectueel enorm uitdaagde en prikkelde, tot ik merkte dat ik een dieper soort verbinding miste die ik niet kon beredeneren. Er was in alle situaties wel een stukje mij dat ‘nee’ zei. Dat kwam voort uit mijn eigen onvermogen om simpelweg aanwezig te zijn.”
“En nu is dit het laatste verhaal. Het verhaal van de schrijver die ervan overtuigd was dat zelfanalyse een absolute voorwaarde was voor verbinding, in plaats van een gevolg ervan. Mijn blinde vlek? Ik wilde het manuscript van en over mezelf eerst afronden, redigeren en perfectioneren, voordat ik het écht wilde delen. Ik wilde precies weten hoe nat het water zou zijn voor ik erin wilde springen. Ik laat het aan jou over om te voelen wat je daarvan vindt.”
“Tegelijk daag ik jou als lezer(es) uit om hetzelfde te doen. Wie ben jij? Wat is jouw blinde vlek? Is het de angst voor de diepte, de drang naar controle of de eeuwige zoektocht naar een perfectie die niet bestaat? Is het iets anders? Wat is de werkelijke reden dat je de deur naar een betekenisvolle liefdesrelatie dicht houdt? Je kunt niet blijven roepen dat het aan 'de ander' ligt. De oplossing ligt toch echt in jezelf.”
“Wat trouwens mijn openingszin is? Ik heb er twaalf geschreven. Voor elk karakter één. Voor mezelf zijn die allemaal afgewezen door mijn eigen, interne redactie. Ik zou nu kiezen voor: ‘Ha <Nickname>, ik ben Mano. En ik heb soms geen flauw idee wat ik precies wil. Maar ik weet één ding heel zeker: ik wil echt graag ‘samen’.”
“Ik ga die zin alleen nooit gebruiken. Mijn notitieboekje is vol. Het café is voorgoed gesloten. Ik trek mijn jas aan en loop de deur uit. Zonder te weten wat werkt. Om te proeven. Te ervaren. Te zijn. Te leven. Te voelen hoe nat het water is. En als ik dan vind wat ik zoek, zou dat fantastisch zijn.”
Deze Single Story is niet fictief. Dit is wat er overblijft als de stemmen zwijgen.
Wil je al mijn eerdere Single Story's lezen? Ga je gang: https://www.50plusmatch.nl/blog/labels/Mano.php